નવી દિલ્હીઃ RBI પોલિસી મિનિટ્સ ફુગાવા અંગે મિશ્ર કહી શકાય એવું ચિત્ર રજૂ કર્યું છે. એક તરફ, ભારતીય અર્થતંત્રની ગતિ મજબૂત છે. બીજી તરફ, ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ, ઇંધણ અને ઇનપુટ ખર્ચના વધતા ભાવે રિઝર્વ બેંકની ચિંતાઓમાં વધારો કર્યો છે. હકીકત એવી પણ છે કે, પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ગેસમાં થયેલા ભાવ વધારાના કારણે અનેક એવી કોમોડિટીના ભાવમાં મસમોટો વધારો થયો છે. સારા સમાચાર એ છે કે RBI હાલમાં દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં મજબૂતાઈ જુએ છે. વર્ષ 2026-27 નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં વૃદ્ધિ અપેક્ષાઓ કરતાં વધી ગઈ છે અને સંપૂર્ણ નાણાકીય વર્ષ માટે 6.7% GDP વૃદ્ધિનો અંદાજ યથાવત છે.
ફુગાવા પર અસર થશે
આ સૂચવે છે કે RBI ની પ્રાથમિક ચિંતા હાલમાં આર્થિક વૃદ્ધિની ગતિ નથી, પરંતુ ફુગાવાના ભાવિ માર્ગ પર છે.RBI ના મતે, તાજેતરમાં ફુગાવામાં વધારો થયો છે, જે મુખ્યત્વે ખાદ્ય પદાર્થો અને ઇંધણના ભાવમાં વધારાને કારણે છે. આ ચિંતા ફક્ત શરૂઆતના ભાવ વધારાથી છે. RBI એ પણ દેખરેખ રાખી રહ્યું છે કે વધતા કોર્પોરેટ ખર્ચ આખરે ગ્રાહકો પર કેટલી હદે નાખવામાં આવે છે.
જો કંપનીઓ વધેલા ખર્ચનો બોજ - જેમ કે કાચા માલ, વીજળી, ઇંધણ અને પરિવહન - ઉત્પાદનના ભાવ પર નાખે છે, તો તે છૂટક ફુગાવા (CPI) પર અસર કરી શકે છે. આના પરિણામે આગામી મહિનાઓમાં RBI માટે ઇન્પુટ ખર્ચ અને ગ્રાહક ફુગાવા વચ્ચેનો સંબંધ મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
આગામી નવ મહિનામાં CPI ફુગાવો સરેરાશ 5.6 ટકાની આસપાસ રહેવાની શક્યતા છે. આ આંકડો એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે RBI નો મધ્યમ ગાળાનો ફુગાવાનો લક્ષ્યાંક 4 ટકા છે. આમ અંદાજિત 5.6 ટકા કેન્દ્રીય બેંકના લક્ષ્યાંક કરતા ઘણો ઉપર છે.
પુરવઠાની તંગી ભાવ વધારે કરાવશે
જોકે, RBI ને અપેક્ષા છે કે ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ફુગાવો તેના વર્તમાન ઉચ્ચ સ્તરથી ઓછો થશે, જે આગળ થોડી રાહતની શક્યતા સૂચવે છે. જૂનમાં મુખ્ય ફુગાવો 4% ની નીચે રહ્યો છે. મુખ્ય ફુગાવામાં ખાદ્ય પદાર્થો અને બળતણ જેવા અસ્થિર ભાવ ઘટકોનો સમાવેશ થતો નથી. તેથી આ સેગમેન્ટમાં ભાવ દબાણ કાબુમાં રહે છે તે હકીકત આરબીઆઈ માટે સકારાત્મક સંકેત છે.
જોકે મુખ્ય ફુગાવો આગળ જતાં નિયંત્રણમાં રહે છે, તો તે સૂચવે છે કે ફુગાવાના દબાણ હજુ સુધી સમગ્ર અર્થતંત્રમાં વ્યાપકપણે ફેલાયા નથી.હવામાન સંબંધિત અનિશ્ચિતતા પણ ફુગાવા માટે નોંધપાત્ર જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
RBI મિનિટ્સ નબળા અથવા અનિયમિત ચોમાસા અને અલ નીનોની કૃષિ પર સંભવિત અસર પર પ્રકાશ પાડે છે. વરસાદની જે તે વિસ્તારમાં ઘટ થતા અનેક કોમોડિટીનો પુરવઠો ખોરવાઈ શકે એમ છે. આ પુરવઠાની તંગી શાકભાજી, અનાજ અને અન્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો કરી શકે છે.
