નવી દિલ્હીઃ મે 2026માં ભારતનો જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર (WPI) વધીને 9.68 ટકા પર પહોંચી ગયો છે. આ આંકડો બજારના 9.1 ટકાના અંદાજ અને એપ્રિલ મહિનાના 8.3 ટકાના આંકડા કરતાં ઘણો વધારે છે. તેને સતત વધી રહેલી જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે.

મોંઘવારી વધવાના મુખ્ય કારણો શું છે?

જથ્થાબંધ સ્તરે (Wholesale level) કિંમતોમાં આવેલી આ તેજી પાછળ કાચો માલ, બળતણ (ઈંધણ), ઊર્જા (વીજળી વગેરે) અને ઉત્પાદિત વસ્તુઓ (Manufactured goods)ના ખર્ચમાં થયેલો વધારો મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. અપેક્ષા કરતાં વધુ આવેલા મોંઘવારીના આ આંકડાઓએ એવો સંકેત આપ્યો છે કે આવનારા મહિનાઓમાં ઉદ્યોગોનો ઉત્પાદન ખર્ચ અને ગ્રાહકો પર મોંઘવારીનું દબાણ વધી શકે છે.

WPIની ગણતરી પર સરકારે શું કહ્યું?

નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં જથ્થાબંધ મૂલ્ય સૂચકાંક (WPI)ની ગણતરી અંગે સરકાર તરફથી બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, આ ગણતરી 12 મહિનાના સૂચકાંકોના રેશિયો (ગુણોત્તર) પર આધારિત છે. મહત્વના ફેરફારોનો ઉલ્લેખ કરતા સરકારે કહ્યું કે, યાદીમાં નવી વસ્તુઓ ઉમેરવા અથવા જૂની વસ્તુઓ હટાવવાને કારણે આ બદલાવ આવ્યો છે. સરકારે વધુમાં જણાવ્યું છે કે, આ સૂચકાંકોનું અર્થઘટન (એનાલિસિસ) કરતી વખતે સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

મે મહિનામાં છૂટક મોંઘવારી કેટલી વધી?

આ પહેલા 12 જૂન, શુક્રવારના રોજ જાહેર કરેલા એક નિવેદનમાં સરકારે જણાવ્યું હતું કે, મે 2026માં છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) વધીને 3.93 ટકા થઈ ગઈ છે. આ આંકડો એપ્રિલ મહિનાના 3.48 ટકા કરતાં વધુ છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ (ખાવાપીવાની વસ્તુઓ)ના ભાવમાં વધારો અને વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જાના ભાવમાં થયેલી તેજી આ પાછળનું મુખ્ય કારણ રહ્યું છે. રાષ્ટ્રીય આંકડાકીય કચેરી (NSO)ના ડેટા અનુસાર, મે મહિનામાં ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓનો મોંઘવારી દર 4.78 ટકા રહ્યો હતો, જે એપ્રિલના 4.2 ટકા કરતાં વધુ છે.

મોંઘવારી અંગે આરબીઆઈ (RBI)નો અંદાજ શું છે?

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે મોંઘવારીનો અંદાજ વધાર્યો છે. આ અંદાજ 4.6 ટકાથી વધારીને 5.1 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવોમાં વધારો થવાને કારણે ઇનપુટ કોસ્ટ વધી ગઈ છે. મે મહિનાથી પેટ્રોલ 7.4 ટકા અને ડીઝલ 8.4 ટકા મોંઘું થયું છે.