નવી દિલ્હીઃ ભારતીય રૂપિયો આજકાલ ઝડપથી ગગડી રહ્યો છે. બુધવારે ડોલરની સરખામણીમાં ભારતનું ચલણ (કરન્સી) 97 પર પહોંચી ગયું હતું. જોકે, ગુરુવારે તેમાં થોડો સુધારો (રિકવરી) આવ્યો અને તે 96.45 ના સ્તર પર આવી ગયું છે, પરંતુ હજુ પણ દબાણ ઓછું થયું નથી.

વેસ્ટ એશિયા (પશ્ચિમ એશિયા) સંકટ અને ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં સતત થઈ રહેલા વધારાને કારણે રૂપિયામાં ઝડપી કડાકો આવ્યો છે. હવે એક્સપર્ટ્સ (આર્થિક નિષ્ણાતો) નું કહેવું છે કે જો આ સંકટ આવું જ રહેશે, તો આગામી સમયમાં રૂપિયો 100 ના સ્તરને પણ પાર કરી શકે છે. તો વળી, કેટલાક એક્સપર્ટ્સ તેના 150 ના સ્તર સુધી પહોંચી જવાની વાત પણ કરી રહ્યા છે. પરંતુ સવાલ એ છે કે શું ખરેખર રૂપિયો ડોલરની સરખામણીમાં 150 ના સ્તરને સ્પર્શી શકે છે? ચાલો તે જાણવાનો પ્રયત્ન કરીએ...

કેમ થઇ રહ્યો છે રૂપિયામાં ઘટાડો? 

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) મોટા પાયે હસ્તક્ષેપ કરીને રૂપિયાના મનોવૈજ્ઞાનિક સ્તરોનું  રક્ષણ કરવાને બદલે, તેમાં ધીમે-ધીમે ઘટાડો થવા દેવામાં વધુ સહજ દેખાઈ રહી છે. કરન્સી માર્કેટ (ચલણ બજાર) પર નજર રાખતા અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે, RBI હવે વિનિમય દર (એક્સચેન્જ રેટ) ના સ્તરોને બચાવવાને બદલે બજારમાં અનિયંત્રિત અસ્થિરતાને રોકવા પર વધુ ફોકસ કરી રહી છે.

શું 150ના લેવલ સુધી જઇ શકે છે રૂપિયો? 

બજાર હાલમાં રૂપિયો 150 સુધી ગગડવાની આશંકા નથી વ્યક્ત કરી રહ્યું. એક્સપર્ટ્સ (નિષ્ણાતો) ના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યારની ચર્ચા એ વાત પર છે કે શું ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ની ઊંચી કિંમતો યથાવત રહેવા પર અને વૈશ્વિક મૂડી પ્રવાહ રક્ષણાત્મક વલણ અપનાવે તેવી સ્થિતિમાં રૂપિયો 100-150ની સપાસ નબળો પડી શકે છે કે કેમ.

તો ક્યારે 150 સુધી પહોંચશે રૂપિયો? 

રૂપિયો ખરેખર 150 તરફ આગળ વધે તે માટે, ભારતે કદાચ એક સાથે અનેક સંકટોનો સામનો કરવો પડશે. જેમાં લાંબા ગાળાનું વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ, ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ની કિંમતોમાં સતત વધારો, વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા આક્રમક રીતે થતી વેચવાલી, અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, નિકાસ નબળી પડવી અને ઊભરતા બજારોની આર્થિક કટોકટી સામેલ છે. નિષ્ણાંતોના મતે 150 રૂપિયા સુધી પહોંચવા માટે સંભવતઃ આનાથી પણ વધુ ગંભીર મેક્રો-ઇકોનોમિક (વ્યાપક આર્થિક) વિક્ષેપની જરૂર પડશે.