Tue May 19 2026

Logo

બિહારમાં દુર્લભ ખનીજ તત્વોનો ભંડાર મળી આવ્યો, સોનાનો ભંડાર હોવાના પણ સંકેત

2026-05-19 15:46:59
Author: Chandrakant Kanoja
Article Image

પટના : બિહારમાં દુર્લભ ખનિજ તત્વોના ભંડાર મળી આવ્યા છે. જેમાં કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ દુર્લભ ખનિજો ધરાવતા 14 બ્લોક ઓળખી કાઢ્યા છે. જેની હરાજી ટૂંક સમયમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. આ ઉપરાંત  ખાણ અને ભૂસ્તરશાસ્ત્ર રાજ્ય મંત્રી પ્રમોદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે, જમુઈ જિલ્લાના સોનો ક્ષેત્રમાં સોનાના ભંડાર હોવાના સંકેતો મળી આવ્યા છે. હાલમાં ત્યાં એક સર્વે ચાલી રહ્યો છે અને રિપોર્ટની રાહ જોવાઈ રહી છે.

બાંકા જિલ્લામાં કોબાલ્ટ મળી આવ્યો

બિહારના ખાણ અને ભૂસ્તરશાસ્ત્ર મંત્રી પ્રમોદ કુમારે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે બાંકા જિલ્લામાં કોબાલ્ટ મળી આવ્યો છે. તેમજ તે પણ ટૂંક સમયમાં હરાજી માટે મૂકવામાં આવશે. ભાગલપુર જિલ્લાના બટેશ્વરસ્થાન ક્ષેત્રમાં ના મહત્વપૂર્ણ સંકેતો મળી આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ ઉપરાંત  પેલેડિયમ, ટાઇટેનિયમ, ગ્લુકોનાઇટ, કોબાલ્ટ અને અન્ય ખનિજોનો સમાવેશ થાય છે.

રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સ 17 કુદરતી રીતે બનતા ધાતુ તત્વોનો સમૂહ

ઉલ્લેખનીય છે કે,  રેર અર્થ એલિમેન્ટ્સ (REE)17 કુદરતી રીતે બનતા ધાતુ તત્વોનો સમૂહ છે. આ તત્વો મુખ્યત્વે મિસાઇલો, રડાર, ફાઇટર એરક્રાફ્ટ, ડ્રોન, લશ્કરી સંદેશાવ્યવહાર સાધનો, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, સ્માર્ટફોન, લેપટોપ, ટીવી સ્ક્રીન, સ્પીકર્સ, કેમેરા લેન્સ અને હાર્ડ ડ્રાઇવમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. 

આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ  કેન્દ્રિત ભંડાર  દુર્લભ

આ તત્વો પૃથ્વીની સપાટી પર પુષ્કળ પ્રમાણમાં હાજર છે. જ્યારે તેના આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ  કેન્દ્રિત ભંડાર દુર્લભ છે. આ તત્વોમાં લેન્થેનમ, સેરિયમ, પ્રાસોડીમિયમ, નિયોડીમિયમ, પ્રોમેથિયમ, સમેરિયમ, યુરોપિયમ, ગેડોલિનિયમ, ટર્બિયમ, ડિસ્પ્રોસિયમ, હોલ્મિયમ, એર્બિયમ, થુલિયમ, યટરબિયમ, લ્યુટેટિયમ, સ્કેન્ડિયમ અને યટ્રીયમનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત  ખાણ અને ભૂસ્તરશાસ્ત્ર રાજ્ય મંત્રી પ્રમોદ કુમારે  જણાવ્યું હતું કે બાંકા જિલ્લાના પિંડરક ક્ષેત્રમાં તાંબાના ભંડાર મળી આવ્યા છે, અને તેમનું ખાણકામ કરવાની શક્યતાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

હરાજી પ્રક્રિયા 20 મે પછી શરૂ  થશે 

જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર નવાદા જિલ્લામાં વેનેડિયમથી ભરપૂર મેગ્નેટાઇટ અને ઇલ્મેનાઇટ ધરાવતા એક ખાણકામ બ્લોક અને રોહતાસ જિલ્લામાં ગ્લુકોનાઇટના ત્રણ બ્લોકનું હરાજી કરવાની તૈયારીમાં છે.  મેટલ સ્ક્રેપ ટ્રેડ કોર્પોરેશન (MSTC)એ આ બ્લોક્સ માટે ખાણકામ બિડ મંગાવી છે, અને હરાજી પ્રક્રિયા 20 મે પછી શરૂ થવાની છે. 

દક્ષિણ બિહારના પ્રદેશોમાં હાલમાં વ્યાપક ખનિજ સંશોધન

રાજ્ય મંત્રી પ્રમોદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં ખાસ કરીને ઝારખંડની સરહદે આવેલા દક્ષિણ બિહારના પ્રદેશોમાં હાલમાં વ્યાપક ખનિજ સંશોધન પ્રવૃત્તિઓ ચાલી રહી છે. આ પહેલના ભાગ રૂપે, હવાઈ સર્વેક્ષણ, ઉપગ્રહ  તસવીરોમ ઐતિહાસિક ડેટાનું વિશ્લેષણ અને જમીન સ્તરના અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે.