નવી દિલ્હીઃ અમેરિકાએ જણાવ્યું કે તેણે ઇરાનના તેલના વેપાર પર નવા પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. આ પગલું એવા સમયે ઉઠાવવામાં આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકા અને ઇરાન યુદ્ધવિરામને આગળ વધારવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (જળમાર્ગ) દ્વારા જહાજોની અવરજવર પર લાગેલા પ્રતિબંધો હટાવવા અંગેની એક શરૂઆતી સમજૂતી પર પહોંચ્યા છે.
અમેરિકન ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે જણાવ્યું કે તેણે ઇરાની ક્રૂડ ઓઇલ (કાચું તેલ) અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સને વૈશ્વિક બજારો સુધી પહોંચાડવામાં સામેલ આઠ જહાજો પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે. જેમાં માર્શલ આઇલેન્ડ્સના ઝંડા વાળું ઓઇલ ટેન્કર ‘ફ્લોરા’, કોમોરોસના ઝંડા વાળું ક્રૂડ ઓઇલ ટેન્કર ‘હૌનકાયો’ અને પનામાના ઝંડા વાળું ટેન્કર ‘ઇલ ગેપ’ સામેલ છે.
અમેરિકન ટ્રેઝરી સેક્રેટરી (નાણા મંત્રી) સ્કોટ બેસેન્ટે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, 'અમે ઇરાન સરકારને પોતાની સેના અને તેની ક્ષમતાઓને ફરીથી મજબૂત કરવા માટે તેલની કમાણી વધારવાની મંજૂરી નહીં આપીએ.'
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હજુ સુધી યુદ્ધવિરામ સમજૂતીને મંજૂરી આપી નથી. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલે 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઇરાન પર હુમલા શરૂ કર્યા હતા, જેના પછી આ યુદ્ધ શરૂ થયું હતું.
આ સંઘર્ષના કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ભારે ઉથલપાથલ મચેલી છે, કારણ કે ઇરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલો મહત્વનો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (જળમાર્ગ) બંધ થઈ ગયો હતો. સામાન્ય રીતે દુનિયાના લગભગ 20% તેલ અને ગેસનો પુરવઠો આ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા જ સપ્લાય કરવામાં આવે છે.
ઇરાની તેલ સાથે જોડાયેલી 15 સંસ્થાઓ પર પ્રતિબંધ
અમેરિકાએ ઇરાની તેલની ખરીદ-વેચાણ સાથે જોડાયેલી 15થી વધુ સંસ્થાઓ પર પણ પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. જેમાં હોંગકોંગની ‘વર્થ સીન એનર્જી લિમિટેડ’, દુબઈની ‘સિમ્ફની શિપિંગ એન્ડ મેરિટાઇમ મેનેજમેન્ટ ઇન્ક’ અને હોંગકોંગની ‘મેહદિયેવ ટ્રેડિંગ કંપની’ સામેલ છે.
ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટે જણાવ્યું કે પ્રતિબંધિત ઇરાની સંસ્થાઓમાંથી કેટલીક સંસ્થાઓ ઇરાની સેનાના ઓઇલ સેલ્સ નેટવર્ક (તેલ વેચાણ નેટવર્ક)નો ઉપયોગ કરીને ઇરાનની બહારથી પેટ્રોલિયમ પેદાશો મેળવે છે.
ટોલ વસૂલતી ઇરાની એજન્સીઓ પ્રતિબંધિત
આ પહેલા અમેરિકાએ ઇરાનની એ નવી એજન્સીને નિશાન બનાવી હતી, જે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવરને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી.