નાગાલેન્ડની ફિલ્મ ‘અંઘ’ એ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે. નિર્દેશક થેજા રિયોની આ ફિલ્મે ટોરોન્ટો ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ (TIFF) માં પ્રતિષ્ઠિત પ્લેટફોર્મ એવોર્ડ જીત્યો છે. આ સાથે જ ‘અંઘ' આ એવોર્ડ જીતનારી પ્રથમ ભારતીય ફિલ્મ બની ગઈ છે. આ એવોર્ડ TIFF ના સ્પર્ધાત્મક પ્લેટફોર્મ પ્રોગ્રામમાં આપવામાં આવે છે. આ જીત પછી ‘અંઘ’ માટે 2027 ના ઓસ્કારની બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ ફીચર ફિલ્મ કેટેગરીમાં સ્થાન મેળવવાનો વધુ એક માર્ગ ખુલી ગયો છે.

TIFF માં મળ્યો 20 હજાર કેનેડિયન ડોલરનો પુરસ્કાર

‘અંઘ' એ 20 સપ્ટેમ્બરે TIFF નો પ્લેટફોર્મ પ્રાઇઝ જીત્યો હતો. આ પુરસ્કાર પ્લેટફોર્મ પ્રોગ્રામની એવી ફિલ્મને આપવામાં આવે છે, જે પોતાના ઉત્કૃષ્ટ નિર્દેશન અને અલગ પ્રકારની વાર્તા કહેવાની શૈલીથી દર્શકો તેમજ જ્યુરીને પ્રભાવિત કરે છે. ફિલ્મને તેના નવા દ્રષ્ટિકોણ, મજબૂત ફિલ્મ નિર્માણ અને એક વિશ્વના ઊંડાણપૂર્વકના ચિત્રણ માટે સન્માનિત કરવામાં આવી હતી.

પાંચ સભ્યોની જ્યુરીએ ‘અંઘ’ને 20 હજાર કેનેડિયન ડોલરની ઇનામી રકમ પણ આપી હતી. આ જ્યુરીમાં આર્જેન્ટિનાના નિર્દેશક પાબ્લો ટ્રેપેરો, બ્રિટિશ સ્ક્રીનરાઇટર અમ્મા અસાંતે, તાઇવાનની કલાકાર સિલ્વિયા ચાંગ, કેનેડિયન ફિલ્મ પ્રોડ્યુસર લ્યુ ડેરી અને હોંગકોંગ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ સોસાયટીના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર આલ્બર્ટ લી સામેલ હતા.

કોન્યાક ભાષામાં બની છે ફિલ્મ

‘અંઘ’ની એક વિશેષતા એ પણ છે કે તેને સંપૂર્ણપણે કોન્યાક ભાષામાં શૂટ કરવામાં આવી છે. TIFF માં મળેલી આ જીત પછી હવે આ ફિલ્મ 2027 ના ઓસ્કારમાં બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ ફીચર ફિલ્મ માટે વિચારણાની દોડમાં સામેલ થઈ શકે છે. જોકે, હાલમાં એમ કહેવું યોગ્ય નહીં ગણાય કે ફિલ્મ ઓસ્કાર માટે સત્તાવાર રીતે નોમિનેટ થઈ ગઈ છે. ભારત તરફથી આ કેટેગરી માટે સત્તાવાર રીતે પસંદ કરાયેલી ફિલ્મ મરાઠી ‘ગોંધળ’ છે. જ્યારે ‘અંઘ’ને TIFF ની જીતના કારણે ઓસ્કારમાં વિચારણા માટે એક અલગ માર્ગ મળ્યો છે.

‘અંઘ’ને કેવી રીતે મળ્યો ઓસ્કારમાં જવાનો માર્ગ?

વાસ્તવમાં, મે 2026 માં એકેડેમી ઓફ મોશન પિક્ચર આર્ટ્સ એન્ડ સાયન્સિસે બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ ફીચર ફિલ્મ માટેના પાત્રતાના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો હતો. નવા નિયમ અનુસાર જો કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ કેટલાક પસંદગીના પ્રતિષ્ઠિત ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ્સમાં વિશેષ પુરસ્કાર જીતે છે, તો તે પુરસ્કારના આધારે ઓસ્કારમાં વિચારણા માટે સીધી સબમિટ કરી શકાય છે.

આ પુરસ્કારોમાં ટોરોન્ટો ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલનો પ્લેટફોર્મ એવોર્ડ, બર્લિન ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલનો ગોલ્ડન બેયર, કાન્સનો પાલ્મે ડી'ઓર, વેનિસ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલનો ગોલ્ડન લાયન, સનડાન્સ વર્લ્ડ સિનેમા ગ્રાન્ડ જ્યુરી પ્રાઇઝ અને બુસાન ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલનો બુસાન એવોર્ડ સામેલ છે. એટલે કે હવે કોઈ ફિલ્મને ઓસ્કારમાં વિચારણા માટે માત્ર પોતાના દેશની સત્તાવાર એન્ટ્રી બનવા પર જ નિર્ભર રહેવું નહીં પડે.

પહેલાં પણ ભારતની ઓસ્કાર દોડમાં સામેલ હતી ‘અંઘ’

રસપ્રદ વાત એ છે કે ‘અંઘ’ આ વર્ષે ભારતની સત્તાવાર ઓસ્કાર એન્ટ્રી બનવાની દોડમાં પણ સામેલ હતી. ફિલ્મ ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (FFI) ની ઓસ્કાર સિલેક્શન કમિટીના ચેરમેન કે. શેષાદ્રિના જણાવ્યા અનુસાર, ‘અંઘ’ એ ત્રણ ફિલ્મોમાં સામેલ હતી, જેના પર અંતિમ તબક્કામાં વિચાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેની સાથે ‘ગોંધળ’ અને ‘ઇક્કીસ’ પણ અંતિમ ત્રણ ફિલ્મોમાં સામેલ હતી.

હજુ ઓસ્કાર નોમિનેશન પાક્કું નથી

‘અંઘ’ અને ‘ગોંધળ’ બંનેને હજુ સુધી ઓસ્કાર માટે સત્તાવાર નોમિનેશન મળ્યું નથી. એકેડેમી પહેલાં તમામ પાત્ર ફિલ્મોની સમીક્ષા કરશે. ત્યારબાદ બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ ફીચર ફિલ્મની 15 ફિલ્મોની શોર્ટલિસ્ટ જાહેર કરવામાં આવશે. એકેડેમી 15 ડિસેમ્બર 2026 ના રોજ આ કેટેગરીની શોર્ટલિસ્ટની જાહેરાત કરશે. શોર્ટલિસ્ટમાં સામેલ ફિલ્મોમાંથી પાંચ ફિલ્મોને અંતિમ નોમિનેશન મળશે. ત્યારબાદ આ પાંચ ફિલ્મોમાંથી કોઈ એક ફિલ્મને ઓસ્કાર વિજેતા પસંદ કરવામાં આવશે.

ભારતનો આ કેટેગરીમાં અત્યાર સુધીનો રેકોર્ડ

ભારતની ત્રણ ફિલ્મો અત્યાર સુધી બેસ્ટ ઇન્ટરનેશનલ ફીચર ફિલ્મની ટોપ ફાઇવ ફિલ્મોમાં સ્થાન મેળવી ચૂકી છે. જેમાં મહેબૂબ ખાનની ‘મધર ઇન્ડિયા’ (1957), મીરા નાયરની ‘સલામ બોમ્બે!’ (1988) અને આશુતોષ ગોવારીકરની ‘લગાન’ (2001) સામેલ છે. જોકે, આમાંથી કોઈ પણ ફિલ્મ ઓસ્કાર જીતી શકી નહોતી.