નવી દિલ્હીઃ દેશમાં સત્તાવાર રીતે ચોમાસાની એન્ટ્રી થઈ ચૂકી છે અને વરસાદની સીઝન શરૂ થવા જઈ રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 4 મહિના દેશમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાને કારણે વરસાદ પડશે. જોકે, બીજી તરફ 'એલ નીનો' (El Nino) સક્રિય થવાના કારણે કાળઝાળ ગરમી પડવાની પણ પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં, ચોમાસાની એન્ટ્રીના પહેલા જ અઠવાડિયામાં દેશભરમાં હવામાન કેવું રહેશે? ચાલો વિગતવાર જાણીએ.

કેરળમાં ક્યારે બેસશે ચોમાસું?
IMD ના અહેવાલ પ્રમાણે દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું દક્ષિણ-પૂર્વ અરબી સમુદ્ર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પૂર્વ બંગાળની ખાડી, આંદામાન સમુદ્ર અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ સહિત આંદામાનના વિજયપુરમ જેવા વિસ્તારોમાં પહોંચી ગયું છે. હવે ચોમાસું કેરળ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે અને 26 મે સુધીમાં કેરળમાં તેની એન્ટ્રી થઈ શકે છે. આ વર્ષે ભારતમાં ચોમાસાની સીઝનમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ થવાની આશંકા છે. એલ નીનો મજબૂત થવાના કારણે આ વર્ષે ગરમીનું પ્રમાણ સામાન્ય કરતાં વધુ રહેશે, જે ઓછા વરસાદનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે.

વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશનની અસર

હાલમાં જમ્મુ અને તેને અડીને આવેલા ઉત્તર પાકિસ્તાન પર વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (પશ્ચિમી વિક્ષોભ) સક્રિય છે. આ સિવાય દક્ષિણ રાજસ્થાન, પૂર્વી રાજસ્થાન, મધ્ય ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તર-પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન પણ સક્રિય છે. આ બંને સિસ્ટમ અને ચોમાસાની સંયુક્ત અસરને કારણે આગામી દિવસોમાં ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતના મેદાની વિસ્તારો અને મધ્ય ભારતના કેટલાક ભાગોમાં ભીષણ લૂ (Heatwave) ચાલવાની શક્યતા છે. બીજી તરફ ઉત્તર-પૂર્વ ભારત, આંદામાન નિકોબાર, પશ્ચિમ બંગાળ, સિક્કિમ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી, કેરળ અને કર્ણાટકમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે.

દિલ્હીમાં ગરમી અને વાવાઝોડાની આગાહી

પાટનગર દિલ્હીમાં 22 મે સુધી અસહ્ય ગરમી પડવાની સંભાવના છે. જોકે, રવિવારે બપોર પછી કે સાંજે ગર્જના સાથે હળવો વરસાદ પડી શકે છે. આ દરમિયાન 20 થી 30 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે, જેની સ્પીડ ક્યારેક 40 કિમી સુધી પહોંચી શકે છે. દક્ષિણ ભારતમાં કેરળ, લક્ષદ્વીપ, કર્ણાટક, તમિલનાડુ અને આંધ્રપ્રદેશમાં 20 મે સુધી ભારે વરસાદની ચેતવણી છે. આ દરમિયાન 50 થી 70 કિમીની ઝડપે તોફાની પવન ફૂંકાઈ શકે છે. 

ઉત્તર-પૂર્વ અને પૂર્વ ભારતની વાત કરવામાં આવે તો, આસામ, મેઘાલય, અરુણાચલ પ્રદેશ, નાગાલેન્ડ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં 20-22 મે વચ્ચે ભારે વરસાદ અને વીજળીના કડાકા સાથે પવન ફૂંકાશે. બિહાર, ઝારખંડ અને ઓડિશામાં પણ હળવોથી ભારે વરસાદ પડી શકે છે. મધ્ય અને ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં જમ્મુ-કાશ્મીર અને ઉત્તરાખંડમાં 20 મે સુધી વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢમાં હળવો વરસાદ થઈ શકે છે.

ક્યાં ચાલશે કાળઝાળ 'લૂ' ?

એલ નીનોની અસરને કારણે દેશના મોટાભાગના રાજ્યોમાં ભીષણ લૂનો પ્રકોપ જોવા મળી શકે છે. પશ્ચિમ રાજસ્થાન અને ઉત્તર પ્રદેશમાં 17 થી 22 મે દરમિયાન આકરો તડકો અને લૂ ચાલશે. ખાસ કરીને 19 થી 22 મે વચ્ચે ભારે લૂ (Severe Heatwave) ની આશંકા છે. પંજાબ, હરિયાણા, ચંદીગઢ અને દિલ્હીમાં 18 થી 22 મે દરમિયાન અસહ્ય ગરમીની સાથે અકળાવનારો બફારો (ભેજવાળું વાતાવરણ) રહેવાની પ્રબળ શક્યતા છે.