નવી દિલ્હી: ડિજિટલ મીડિયા અને મનોરંજનના નામે અશ્લીલતા ફેલાવતા તત્વો સામે કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઓનલાઇન કન્ટેન્ટની મર્યાદા ઓળંગતા પ્લેટફોર્મ્સ પર લગામ કસવા માટે માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. લાંબા સમયથી મળી રહેલી ફરિયાદો અને આંતરિક તપાસ બાદ, સામાજિક મર્યાદાઓનું ઉલ્લંઘન કરનારા પાંચ મોટા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ લાદી દેવામાં આવ્યો છે.
કયા પ્લેટફોર્મ્સ પર પડી ગાજ?
માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય દ્વારા લેવાયેલા આ આકરા નિર્ણય હેઠળ મૂડએક્સવીઆઈપી (MoodXVIP), કોયલ પ્લેપ્રો (Koyal PlayPro), ડીજી મૂવીપ્લેક્સ (Digi Movieplex), ફીલ (Feel) અને જુગનુ (Jugnu) નામના પાંચ OTT પ્લેટફોર્મ્સને બ્લોક કરવાનો આદેશ અપાયો છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ તમામ પ્લેટફોર્મ પર એવી સામગ્રી ઉપલબ્ધ હતી જે અશ્લીલ અને વાંધાજનક શ્રેણીમાં આવે છે. હવે આ પ્લેટફોર્મ્સની વેબસાઇટ કે મોબાઈલ એપ્લિકેશન ભારતમાં ઓપરેટ થઈ શકશે નહીં.
સરકારે આ કાર્યવાહી તમામ કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓનું પાલન કરીને કરી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ (ISPs) ને સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ આ પ્લેટફોર્મ્સની એક્સેસ તાત્કાલિક બંધ કરે. આ પગલું ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી રૂલ્સ 2021 અને અશ્લીલતા વિરોધી કાયદાઓ હેઠળ લેવામાં આવ્યું છે. સરકારનું માનવું છે કે ડિજિટલ સ્વતંત્રતાનો અર્થ એ નથી કે સામાજિક મૂલ્યો અને નૈતિકતાને નેવે મૂકવામાં આવે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય?
આ કાર્યવાહી પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સાર્વજનિક શિષ્ટાચાર જાળવવાનો અને રાષ્ટ્રીય હિતોની રક્ષા કરવાનો છે. સરકારે ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ, 2000ની કલમ 69A હેઠળ આ સત્તાનો ઉપયોગ કર્યો છે. આ કલમ સરકારને વાંધાજનક ઓનલાઇન કન્ટેન્ટને બ્લોક કરવાનો અધિકાર આપે છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે આગામી સમયમાં પણ ઓનલાઇન કન્ટેન્ટ પર સતત નજર રાખવામાં આવશે અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારા અન્ય પ્લેટફોર્મ્સ સામે પણ આવી જ કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
વધતા જતા ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ્સના યુગમાં કન્ટેન્ટ પરનું મોનિટરિંગ અનિવાર્ય બન્યું છે. ખાસ કરીને યુવા પેઢી પર થતી નકારાત્મક અસરોને રોકવા માટે સરકારના આ નિર્ણયને આવકારવામાં આવી રહ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ મીડિયામાં નૈતિક પત્રકારત્વ અને સુરક્ષિત મનોરંજન સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પ્રકારના કડક પગલાં લેવા જરૂરી હતા તેવું સરકારી સૂત્રોનું કહેવું છે.