વિશેષ -કવિતા યાજ્ઞિક
હરિતકી (ઇંફશિફિંસશ) એટલે કે હરડે એક એવું ફળ છે, જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આયુર્વેદિક દવામાં થાય છે. હરડે એના શક્તિશાળી ઉપચાર ગુણધર્મો માટે પ્રખ્યાત છે. તેને આયુર્વેદમાં ‘ઔષધોનો રાજા’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પરંપરાગત રીતે, હરડેનો ઉપયોગ પાચન સુધારવા, રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા અને એકંદર સુખાકારી બહેતર કરવા માટે થાય છે. તે આયુર્વેદિક ફોર્મ્યુલેશન ત્રિફળામાં એક મુખ્ય ઘટક છે, જેનો ઉપયોગ ડિટોક્સિફિકેશન અને કાયાકલ્પ માટે થાય છે. હરડે તેના એન્ટીઑકિસડન્ટ, બળતરા વિરોધી અને એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મો માટે મૂલ્યવાન હોવાથી, તેને ત્વચા અને વાળ માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. ચાલો, આપણે ત્વચા માટે હરડેના ફાયદા વિશે જાણીએ.
1) એન્ટીઑકિસડન્ટ ગુણધર્મો
હરડે એન્ટીઑકિસડન્ટોથી ભરપૂર છે, જે મુક્ત રેડિકલને (અસ્થિર અણુઓ જે યુવી સંપર્ક, પ્રદૂષણ, તાણ અથવા ચયાપચયને કારણે રચાય છે) કારણે થતા ઓક્સિડેટીવ તણાવથી ત્વચાને સુરક્ષિત રાખવામાં મદદ કરે છે. મુક્ત રેડિકલ કરચલીઓ અને ફાઇન લાઇન્સ સહિત અકાળ વૃદ્ધત્વ તરફ દોરી જાય છે. આ હાનિકારક અણુઓને નિષ્ક્રિય કરીને, હરડે યુવાન અને સ્વસ્થ ત્વચા જાળવવામાં મદદ કરે છે.
2) બળતરા વિરોધી અસર
હરડેમાં મજબૂત બળતરા વિરોધી ગુણધર્મો છે, જે ત્વચામાં બળતરા અને લાલાશ ઘટાડી શકે છે. તેથી તે ખીલ, ખરજવું અને સોરાયસિસ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં ફાયદાકારક બને છે. નિયમિત ઉપયોગ બળતરાથી પીડિત ત્વચાને શાંત કરવામાં અને રંગ ચોખ્ખો કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
3) એન્ટિમાઇક્રોબાયલ એક્શન
હરડેના એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મો તેને વિવિધ ત્વચા ચેપ સામે અસરકારક બનાવે છે. તે ત્વચાની સમસ્યાઓનું કારણ બનેલા બેક્ટેરિયા અને ફૂગ સામે લડવામાં મદદ કરી શકે છે, ચેપને અટકાવી શકે છે અને ઉપચારને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. ખાસ કરીને ખીલની સારવાર અને બ્રેકઆઉટ્સને રોકવા માટે ઉપયોગી છે.
4) ડિટોક્સિફિકેશન
હરડે તેના ડિટોક્સિફાઇંગ અસરો માટે જાણીતું છે, જે શરીરને અંદરથી શુદ્ધ કરવામાં મદદ કરે છે. શરીરમાંથી ઝેરી તત્ત્વો દૂર કરીને, હરડે સ્વચ્છ અને સ્વસ્થ ત્વચા પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરે છે. ડિટોક્સિફિકેશન ખીલ અને ફોલ્લીઓ જેવી ત્વચાની સમસ્યાઓ ઘટાડી શકે છે, જેનાથી રંગ વધુ ચમકતો થાય છે.
5) ત્વચા માટે અતિ ઉપયોગી
હરડેનો નિયમિત ઉપયોગ ત્વચાની રચના અને રંગ સુધારી શકે છે. તે ત્વચાના કોષોના પુનર્જીવનમાં મદદ કરે છે, જે ત્વચાને સુંવાળી અને કોમળ રાખે છે. હરડે ઘા અને ડાઘના દેખાવને ઘટાડવામાં પણ મદદ કરી શકે છે, જેનાથી ત્વચા એકસરખી ટોન થાય છે.
6) મોઇશ્ચરાઇઝિંગ ઇફેક્ટ્સ
હરડે ત્વચાનો ભેજ જાળવી રાખવામાં, તેને હાઇડ્રેટેડ રાખવામાં અને શુષ્કતાને રોકવામાં મદદ કરે છે. ખાસ કરીને શુષ્ક અથવા ફ્લેકી ત્વચા ધરાવતા લોકો માટે તે ફાયદાકારક છે, કારણ કે તે નરમ અને સુંવાળી ત્વચા જાળવવામાં મદદ કરે છે.
7) વૃદ્ધત્વ વિરોધી ફાયદા
કોલાજન ઉત્પાદન વધારવા અને ત્વચાની સ્થિતિસ્થાપકતામાં સુધારો કરીને, હરડે વૃદ્ધત્વના સંકેતોને વિલંબિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. હરડેમાં હાજર એન્ટીઑકિસડન્ટો અને વિટામિન્સ ત્વચાને પોષણ આપે છે, કરચલીઓનો દેખાવ ઘટાડે છે અને ત્વચાને મજબૂત અને યુવાન રાખે છે.
ત્વચા માટે હરડેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?
હરડેનો ઉપયોગ ત્વચા માટે બે રીતે કરી શકાય છે : એક હરડેનો પાઉડર લઈને તેને ચહેરા પર લગાવીને અને બીજું તેનું સેવન કરીને. હરડે પાઉડર ચહેરાની ત્વચા પર લગાવી શકાય છે. હરડે પાઉડરને પાણી અથવા ગુલાબજળ સાથે ભેળવીને પેસ્ટ બનાવો. આ પેસ્ટને ત્વચા પર એક સરખું ફેલાય તેવી રીતે લગાવો. તેને 15-20 મિનિટ સુધી રહેવા દો અને પછી ગરમ પાણીથી ધોઈ લો. ધ્યાન રાખો કે પાણી માત્ર હૂંફાળું ગરમ હોય, વધારે પડતું નહીં.
આંતરિક સેવન: હરડે પાઉડર, કેપ્સ્યુલ્સ અથવા ત્રિફળાના ભાગ રૂપે ખાવાથી ત્વચાના એકંદર સ્વાસ્થ્યમાં પણ સુધારો થાય છે. સામાન્ય રીતે, હરડે બધા પ્રકારની ત્વચા પર વાપરવા માટે સલામત છે, પરંતુ કુદરતી ઘટક હોવાથી, તે એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓનું કારણ પણ બની શકે છે. તેથી, હરડેને બાહ્ય રીતે લગાવતા પહેલા પેચ ટેસ્ટ કરી લેવો જોઈએ.
આપણ વાંચો: પ્રેમમાં લાગણી હોય- માગણી ન હોય…!
