લોકમિત્ર ગૌતમ
ચિંતા-સંબંધિત પરસેવો ચોક્કસ રીતે થાય છે. તે શારીરિક પ્રવૃત્તિથી નહીં, પરંતુ ડર અથવા પરિસ્થિતિની અપેક્ષાથી થાય છે, જેમ કે મીટિંગ પહેલાં સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયા દરમિયાન, અથવા ભીડવાળી જગ્યાએ. પરસેવો એક સામાન્ય પ્રક્રિયા છે, જે શરીરને ઠંડુ થવામાં મદદ કરે છે. જો કે જ્યારે અતિશય પરસેવો અચાનક કોઈ પણ પ્રયાસ વિના શરૂ થાય છે અને સામાજિક જીવનમાં અસ્વસ્થતા લાવવાનું શરૂ કરે છે, ત્યારે લોકો ચિંતા કરવાનું શરૂ કરે છે કે શું તે કોઈ ગંભીર સમસ્યાની નિશાની છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે ઘણા દર્દીઓ તેમની પાસે ચિંતા, ગભરાટના હુમલા અથવા અનિદ્રાની ફરિયાદ કરવા આવે છે. જો કે દર્દીઓ માટે સૌથી ચિંતાજનક પાસું વધુ પડતો પરસેવો છે, જે તેમના રોજિંદા જીવનને અસર કરવાનું શરૂ કરે છે. તો ચાલો જોઈએ કે વધુ પડતો પરસેવો તણાવનું પરિણામ છે કે હોર્મોનલ અસરનું અને નિષ્ણાતો તેની પાછળના સત્ય વિશે શું કહે છે.
ચિંતા-સંબંધિત પરસેવો કેવો દેખાય છે?
નિષ્ણાતોના મતે ચિંતા-સંબંધિત પરસેવો ચોક્કસ રીતે થાય છે. તે સામાન્ય રીતે શારીરિક પ્રવૃત્તિ દ્વારા નહીં, પરંતુ ભય અથવા પરિસ્થિતિની અપેક્ષા દ્વારા ઉશ્કેરવામાં આવે છે, જેમ કે મીટિંગ પહેલાં, સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયા દરમિયાન, અથવા ભીડવાળી જગ્યાએ. આના ચિહ્નોમાં ભીના હાથ, લાલ ચહેરો, અથવા ઠંડા હવામાનમાં પણ કપડાંમાં પરસેવો ટપકવાનો સમાવેશ થાય છે. આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે ચિંતા દરમિયાન શરીર લડાઈ-ઓર-ફ્લાઇટ મોડમાં જાય છે, અને તણાવ હોર્મોન્સ પરસેવાની ગ્રંથીઓને વધુ સક્રિય કરે છે.
પરસેવો હંમેશાં માનસિક કારણ હોતો નથી.
નિષ્ણાતો એ પણ નિર્દેશ કરે છે કે વધુ પડતો પરસેવો માનસિક સમસ્યા સાથે જોડાયેલો નથી. કેટલીકવાર હોર્મોનલ ફેરફારો પણ તેનું કારણ હોઈ શકે છે. સ્ત્રીઓ ખાસ કરીને પેરીમેનોપોઝ અને મેનોપોઝ દરમિયાન, અચાનક ગરમ ચમક અને રાત્રે પરસેવો અનુભવી શકે છે, જે ચિંતાની નકલ કરી શકે છે. વધુમાં થાઇરોઇડ-સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ વજનમાં ફેરફાર, હૃદયના ધબકારા વધવા અથવા અસહય ગરમી જેવા લક્ષણો સાથે સતત પરસેવો લાવી શકે છે.
રાત્રે પરસેવો અવગણશો નહીં
નિષ્ણાતો કહે છે કે રાત્રે વધુ પડતો પરસેવો એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત હોઈ શકે છે. જો પરસેવા માટે કપડાં અથવા ચાદર વારંવાર બદલવાની જરૂર હોય, તો તેને હળવાશથી ન લેવો જોઈએ. જો તેની સાથે વજન ઘટતું રહે, સતત તાવ આવતો રહે કે પછી કોઈ કારણ વગર થાક લાગતો હોય, તો તે કોઈ તબીબી સમસ્યા સૂચવી શકે છે. નિષ્ણાતો એમ પણ કહે છે કે અમુક દવાઓ વધુ પડતો પરસેવો લાવી શકે છે. આ સમસ્યા એન્ટીડિપ્રેસન્ટ્સ, ચિંતાની દવાઓ અથવા અમુક પેઇનકિલર્સની આડઅસર તરીકે થઈ શકે છે. ઘણા દર્દીઓ તેને નાની સમસ્યા માનીને તેમના ડૉક્ટરને તેની જાણ કરતા નથી, ભલે તે સારવાર પર અસર કરી શકે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે ચિંતાને કારણે પરસેવો થવો એ નબળાઈ નથી અને તેની સારવાર કરી શકાય છે. ઉપચાર, તણાવ વ્યવસ્થાપન અને જો જરૂરી હોય તો દવા નોંધપાત્ર રાહત આપી શકે છે. વધુ પડતા કેફીનનું સેવન, ઊંઘનો અભાવ અને સતત માનસિક તણાવ જેવા મૂળ કારણો ઓળખવા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. નિષ્ણાતો સંમત થાય છે કે માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્યને અલગથી ન જોવું જોઈએ.
