પાકિસ્તાનના બંધારણીય સુધારા પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ વ્યક્ત કરી ચિંતા, કહ્યું લોકશાહીના માળખા થશે દૂરગામી અસર…

પાકિસ્તાનમાં તાજેતરમાં પસાર કરવામાં આવેલા બંધારણીય સુધારાને લઈને વૈશ્વિક સ્તરે વિવાદ સર્જાયો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર ઉચ્ચાયુક્ત વોલ્કર ટર્કે આ સુધારા અંગે ગહન ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે આ સુધારો દેશની ન્યાયિક સ્વતંત્રતા (Judicial Independence), સેનાની જવાબદેહી (Military Accountability) અને કાયદાના શાસન માટે એક ગંભીર પડકાર છે. એક અખબારી યાદીમાં ટર્કે જણાવ્યું કે આ સુધારો કોઈપણ જાતના જાહેર કે કાયદાકીય પરામર્શ વિના ઉતાવળમાં પસાર કરવામાં આવ્યો છે, જે ગત વર્ષના 26મા સુધારા જેવો જ છે, જેમાં પણ ન્યાયતંત્ર અને નાગરિક સમાજની અવગણના કરવામાં આવી હતી.
નવેમ્બર 13 ના રોજ પસાર કરાયેલા આ સુધારા હેઠળ એક નવી ફેડરલ કોન્સ્ટિટ્યુશનલ કોર્ટ (FCC) ની રચના કરવામાં આવી છે, જે હવે તમામ બંધારણીય કેસોની સુનાવણી કરશે. આના કારણે પાકિસ્તાનની સર્વોચ્ચ અદાલત, સુપ્રીમ કોર્ટ, લગભગ હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગઈ છે અને તેનો અધિકારક્ષેત્ર માત્ર દીવાની (Civil) અને ફોજદારી (Criminal) કેસો પૂરતો મર્યાદિત કરી દેવાયો છે. ટર્કે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે આ પ્રકારની એકપક્ષીય કાર્યવાહી સત્તાના વિભાજનના મૂળભૂત સિદ્ધાંતની વિરુદ્ધ છે, જે લોકશાહીનો પાયો છે અને માનવાધિકારોનું રક્ષણ કરે છે.
આ પણ વાંચો: સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનને આપ્યો ઝટકો, દેશના તમામ નાગરિકોના વિઝા પર મૂક્યો પ્રતિબંધ
વોલ્કર ટર્કે ખાસ કરીને તે જોગવાઈ પર ગહન ચિંતા વ્યક્ત કરી છે, જેમાં રાષ્ટ્રપતિ, ફીલ્ડ માર્શલ, વાયુસેના પ્રમુખ અને નૌસેના પ્રમુખ જેવા ટોચના પદાધિકારીઓને આજીવન ફોજદારી મુકદ્દમા અને ધરપકડમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે આવા જોગવાઈઓ સત્તામાં બેઠેલા લોકોની જવાબદેહીની શક્યતાને સંપૂર્ણપણે ખતમ કરી દે છે. આ ઉપરાંત, તેમણે ન્યાયિક નિમણૂકોની નવી પ્રક્રિયાની પણ આલોચના કરી, જેમાં FCCના પ્રથમ મુખ્ય ન્યાયાધીશ અને ન્યાયાધીશોની નિમણૂક પ્રધાનમંત્રીની સલાહ પર સીધી રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવી છે. તેમના મતે, આ ફેરફારો ન્યાયતંત્રને રાજકીય દખલ અને કારોબારી નિયંત્રણ હેઠળ લાવવાનું જોખમ પેદા કરે છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ઉચ્ચાયુક્ત ટર્કે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ જોગવાઈઓ લોકશાહી દેખરેખ અને માનવાધિકારોના પાયાને નબળો પાડે છે અને તેના પાકિસ્તાનના લોકશાહી માળખા પર દૂરગામી અને ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. ટર્કે પાકિસ્તાન સરકારને આ કાયદા પર તાત્કાલિક પુનર્વિચારણા (Reconsideration) કરવા અપીલ કરી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તમામ નાગરિકોના અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓની રક્ષા કરવા માટે ન્યાયિક સ્વતંત્રતા અને કાયદાના શાસનનું સન્માન કરવું અનિવાર્ય છે.



