દેશની એકમાત્ર એવી ટ્રેન કે જેમાં વર્ષોથી લોકો મફતમાં મુસાફરી કરે છે

176

ભારતીય રેલ્વેને વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું નેટવર્ક માનવામાં આવે છે. તમારે ભારતના કોઈપણ ભાગમાં જવું હોય તો તમને ટ્રેનની સુવિધા સરળતાથી મળી જશે. ટ્રેનની મુસાફરી પણ ખૂબ જ અનુકૂળ હોય છે અને અન્ય વાહનની સરખામણીમાં આર્થિક રીતે પરવડે તેવી હોય છે. ટ્રેનમાં તમને જનરલ, સ્લીપર, એસી, પ્રથમ વર્ગ, દ્વિતીય વર્ગ જેવા તમામ વર્ગના વિકલ્પો મળે છે. તમે તમારી સગવડ અને બજેટ પ્રમાણે તેમને પસંદ કરો, રેલવેને ભાડું ચૂકવો અને મુસાફરી કરો.
પરંતુ શું તમે ક્યારેય એવી ટ્રેન વિશે સાંભળ્યું છે, જે તમને બિલકુલ ફ્રીમાં મુસાફરી કરાવે છે. હા, આશ્ચર્ય પામવાની જરૂર નથી કારણ કે તમે બિલકુલ સાચું વાંચ્યું છે. એક એવી ટ્રેન પણ છે જેમાં લગભગ 75 વર્ષથી લોકો ફ્રીમાં મુસાફરી કરી રહ્યા છે. આ માટે તેઓએ કોઈ ભાડું ચૂકવવું પડતું નથી. તે ચોક્કસ રૂટ પર ચલાવવામાં આવે છે.
અમે ભાખરા-નાંગલ ટ્રેનની વાત કરી રહ્યા છીએ. આ ટ્રેનનું સંચાલન ભાખરા બિયાસ મેનેજમેન્ટ બોર્ડ (BBMB) દ્વારા કરવામાં આવે છે અને પંજાબ અને હિમાચલ પ્રદેશની સરહદ પર ભાખરા અને નાંગલ વચ્ચે ચાલે છે. ભાખરા-નાંગલ ડેમ વિશ્વભરમાં ખૂબ પ્રખ્યાત છે. આ ડેમ સૌથી વધુ સીધા ગુરુત્વાકર્ષણ ડેમ તરીકે પ્રખ્યાત છે. તેને જોવા માટે દૂર-દૂરથી પ્રવાસીઓ આવે છે. આ ટ્રેન સતલજ નદીમાંથી પસાર થાય છે અને શિવાલિક ટેકરીઓમાંથી 13 કિલોમીટરનું અંતર કાપે છે. આ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરતા મુસાફરો પાસેથી કોઈ ભાડું લેવામાં આવતું નથી. જે પ્રવાસીઓ ભાખરા-નાંગલ ડેમ જોવા જાય છે, તેઓ આ ટ્રેનની મફત મુસાફરીનો આનંદ માણે છે.
આ ટ્રેન વર્ષ 1948માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેની વિશેષતા એ છે કે તેના કોચ લાકડાના બનેલા છે અને તેમાં TTE નથી. પહેલા આ ટ્રેન સ્ટીમ એન્જિનથી ચાલતી હતી, પરંતુ બાદમાં તે ડીઝલ એન્જિનથી દોડવા લાગી. શરૂઆતમાં આ ટ્રેનમાં 10 ડબ્બા હતા, પરંતુ હાલમાં તેમાં માત્ર 3 બોગી છે. આ ટ્રેન રૂટ પર્વતોમાંથી માર્ગ કરીને ડેમ સુધી જાય છે, જેની દરરોજ સેંકડો પ્રવાસીઓ મુલાકાત લે છે.
જે ટ્રેક પરથી ટ્રેન પસાર થાય છે તેમાં ત્રણ ટનલ અને ઘણા સ્ટેશન છે. આ ટ્રેનમાં દરરોજ લગભગ 800 લોકો મુસાફરી કરે છે. મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ તેની મુસાફરીનો આનંદ માણે છે. વર્ષ 2011 માં, ભાખરા-બિયાસ મેનેજમેન્ટ બૉર્ડ (BBMB)એ નાણાકીય નુકસાનને ધ્યાનમાં રાખીને આ મફત સેવા બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો, પરંતુ પાછળથી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો કે આ ટ્રેનને આવકના સ્ત્રોત તરીકે નહીં, પરંતુ હેરિટેજ અને પરંપરા તરીકે જોવી જોઈએ. ભાખરા-નાંગલ ડેમના નિર્માણ દરમિયાન પણ રેલવે દ્વારા ઘણી મદદ કરવામાં આવી હતી. આ ડેમનું નિર્માણ કાર્ય 1948માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે આ ટ્રેન દ્વારા મજૂરો અને મશીનોની હેરફેરનું કામ કરવામાં આવતું હતું. આ ડેમ 1963માં ઔપચારિક રીતે ખોલવામાં આવ્યો હતો, ત્યારથી ઘણા પ્રવાસીઓ આ ટ્રેનની મુસાફરીનો આનંદ માણી રહ્યા છે.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here
Captcha verification failed!
CAPTCHA user score failed. Please contact us!