Homeપુરુષકારતકમાં તુલસી અને આમળાં રોગને કરે પાંગળા

કારતકમાં તુલસી અને આમળાં રોગને કરે પાંગળા

તન-દુરસ્તી મન-દુરસ્તી-મુકેશ પંડ્યા

ગયા અઠવાડિયે આપણે જોયું કે સૂર્ય સ્નાન અને સૂર્ય નમસ્કાર આ ઋતુમાં સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલા ઉપયોગી છે. આ અઠવાડિયે આવતી આમળા નવમી અને તુલસી વિવાહ આપણને આમળા અને તુલસીનું મહત્ત્વ સમજાવે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ સમયમાં આ બેઉ ચીજોના સેવનથી કાયાકલ્પ થઈ શકે છે.
આપણને આ બન્ને વસ્તુઓ યાદ રહે એ માટે આ બે તહેવારો આ મહિનામાં મૂકીને ઋષિમુનિઓએ ખરેખર આપણા પર ઉપકાર જ કર્યો છે. આમળાને આયુર્વેદમાં રસાયણની ઉપમા આપવામાં આવી છે તે યોગ્ય જ છે. આમળાનું સેવન કરનારની રોગપ્રતિકારક- શક્તિ ખૂબ બધે છે કારણકે આમળા એટલે વિટામિન સીથી ભરપૂર એવો ખજાનો. કોરોના કાળમાં આપણે વિટામિન સી માટે સંતરા
ખાતા હતા પરંતુ સંતરા કરતાં પણ સત્તરગણુ વિટામિન સી
આમળામાં છે.
આજકાલ હદયની બીમારીઓ વધતી જાય છે ત્યારે આમળાનું સેવન ઉપયોગી બની રહેશે. આમળહ શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે ઉપયોગી છે. તે રક્તવાહિનીને સંકુચિત થતા પણ રોકે છે. આમ હદયને સ્વસ્થ રાખવામા મહત્ત્વનો ભાગ
ભજવે છે.
આમળાના રસમાં સાકર ભેળવીને પીવાથી એસિડિટીમાં રાહત થાય છે. છાતીમાં થતી બળતરાને શાંત કરે છે.
આમળામાં લોહીને શુદ્ધ કરવાનો અનોખો ગુણ છે.
વાળને મજબૂત કરવા અને કુદરતી રંગ પ્રદાન કરવા આમળા ઉપયોગી છે.
આમળામાં રહેલા એન્ટિ ઓક્સિડન્ટ ઘડપણને પાછળ ધકેલે છે. કેન્સર સામે રક્ષણ આપે છે.
આમળામાં રહેલું વિટામિન સી દાંત અને પેઢાને પણ મજબૂત બનાવે છે. ચામડીના રોગો દૂર કરે છે.
નિયમિત રીતે આમળા અને હળદરના ચૂર્ણનું સેવન લોહીમાં સાકરનું પ્રમાણ ઘટાડે છે એટલે ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે પણ અતિ
ઉપયોગી છે.
શિયાળામાં શરદી ખાંસી કે શ્ર્વાસ સંબંધી બીમારીઓ વધે છે ત્યારે આમળા ઘણા ઉપયોગી બની રહે છે.
અત્યંત ઉપયોગી એવું આયુર્વેદિક ત્રિફળા ચૂર્ણે બનાવવા આમળાની જરૂર પડે છે. આમળા, હરડે અને હરડેનું ચૂંર્ણ મેળવીને ત્રિફળા ચૂર્ણ તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આમળાની ઉપયોગિતા સમજીને જ ચ્યાવન ઋષિએ આમળામાંથી ઔષધિય રસાયણ બનાવ્યું હતુ જે આજે દુનિયાભરમાં ચ્યાવનપ્રાશ તરીકે પ્રખ્યાત થયું છે.
આમળાનું ચૂર્ણ બનાવીને કે તેના ટુકડા કરીને સૂકવી નાખવાથી બારે માસ ઉપયોગ થઈ શકે છે. પણ હાલ આમળાની સિઝન હોવાથી જેટલો બને એટલો તાજા આમળાનો ઉપયોગ કરી લેવો જોઈએ. ઉત્તર ભારતમાં આવતી કાલે લોકો આમળાના વૃક્ષની પૂજા કરીને આમળા જયંતી ઉજવશે જે યોગ્ય જ છે કારણ કે આમળા આપણા માટે કુદરતે આપેલુ વરદાન છે.
આમળા નવમી પછી તુલસી વિવાહ ઉજવાય છે તે પણ સૂચવે છે કે શિયાળામા તુલસીનુ સાંનિધ્ય જીવન માટે ઉપયોગી છે. આ ઋતુમાં સવારે તુલસીના પાન ચાવી જવાની આપણે ત્યાં પરંપરા છે તે ખરેખર શ્રેષ્ઠ વ્યવસ્થા છે. શિયાળામાં શરીરમાં શરદી-ઉધરસ કે દમ- અસ્થમાનું પ્રમાણ વધે ત્યારે તુલસીનું સેવન અતિ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.
તુલસી મલેરિયા, ડેન્ગ્યૂ, ચિકનગુનિયા જેવી બીમારીઓ દૂર
કરે છે.
તુલસીમાં એન્ટિ બેક્ટેરિયલ અને એન્ટિવાઈરલ ગુણો હોવાથી આપણે ત્યાં ભગવાનને ભોજન ધરાવાય ત્યારે તુલસીદળ અચૂક મુકાય છે.
તુલસીનું સેવન મોંની દુર્ગંધ અને દાંતના રોગો દૂર કરે છે.
તુલસી બીમારી ફેલાવતા મચ્છરોને પણ દૂર રાખે છે.
અનેક વિટામિન્સ અને પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર તુલસીમાં જે વિટામિન સી અને ઝિંકનું તત્ત્વ હોય છે તે શરીરને કુદરતી રોગપ્રતિકારક-શક્તિ પ્રદાન કરે છે.
તુલસીની ચા કે પછી તુલસીને ગરમ પાણીમાં ઉકાળીને રોજ પીવાથી શરીરમાં શક્તિ અને સ્ફૂર્તિ રહે છે.
સમય ન હોય તો રોજ દસ બાર પાંદડા ચાવી જવાથી પણ શરીર ના આરોગ્ય માટે જાદુઈ ભયુર્ં કામ કરે છે.
ફળો અને શાકભાજી સમારી તેમાં પણ તુલસીના પાન ટોપિંગ્સ તરીકે નાખી ખાઈ શકાય છે. તુલસીમાં ફાયટોકેમ ક્લ્સ રહેલા હોય છે જે અનેક પ્રકારના કેન્સર સામે રક્ષણ આપે છે.
તુલસીનો રસ બ્લડપ્રેશર ઘટાડવા માટે પણ અત્યંત ઉપયોગી છે.
ચોમાસામાં અનેક પ્રકારના પાણીજન્ય રોગ આપણને થાય છે. વિષ્ણુ ભગવાને વૃંદા (તુલસી)નું સેવન કરીને જલંદર (પાણીમાંથી પેદા થયેલા રાક્ષસ)નો નાશ કર્યા હતો એમ આપણે પણ શિયાળામાં તુલસીનું સેવન કરીને ચોમાસામાં ભેગા કરેલા રોગોનો સફાયો કરી શકીએ છીએ. ઉ

 

RELATED ARTICLES

Most Popular