માહિતી અધિકાર હેઠળ મળેલી માહિતીમાં ચોંકાવનારી વિગતો

મુંબઈ: મુંબઈને ગોવા સાથે જોડતા નેશનલ હાઈવે-66ના વિસ્તરણનું કામ 17 વર્ષ બાદ પણ હજી સુધી પૂર્ણ થયું નથી. માહિતી અધિકાર હેઠળ મળેલી માહિતીમાં પ્રોજેક્ટના વધતા ખર્ચ અને અધૂરા કામ અંગે ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. મહારાષ્ટ્રમાં મુંબઈ-ગોવા હાઈવેના 355 કિલોમીટર લાંબા વિસ્તરણ માટે 10 પેકેજની શરૂઆતની મંજૂર કિંમત રૂ. 11,409.14 કરોડ હતી, જે હવે વધીને રૂ. 16,909.22 કરોડ થઈ ગઈ છે. એટલે કે પ્રોજેક્ટની કિંમતમાં આશરે રૂ. 5,500 કરોડનો વધારો થયો છે.

સામાજિક કાર્યકર જિતેન્દ્ર ઘાડગેએ દાખલ કરેલી માહિતી અધિકાર અરજીના જવાબમાં કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે આ આંકડા આપ્યા છે. માહિતી મુજબ, અત્યાર સુધીમાં પ્રોજેક્ટ પાછળ રૂ. 11,577 કરોડ ખર્ચાઈ ચૂક્યા છે. તેમ છતાં હાઈવેના અનેક મોટા અને મહત્વના ભાગોનું કામ હજુ અધૂરું છે. એટલે કે અત્યાર સુધીમાં ખર્ચાયેલી રકમ મૂળ મંજૂર બજેટની લગભગ નજીક પહોંચી ગઈ હોવા છતાં પ્રોજેક્ટ સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર થઈ શક્યો નથી.

પ્રોજેક્ટના પરશુરામ ઘાટ-અરવલ્લીના પેકેજમાં ખર્ચમાં સૌથી મોટો વધારો નોંધાયો છે. ચિપલૂણ-રત્નાગીરી વિભાગમાં આવતા આ પેકેજની શરૂઆતની મંજૂર કિંમત રૂ. 983 કરોડ હતી, જે હવે વધીને રૂ. 2,226 કરોડ થઈ ગઈ છે. એટલે કે માત્ર આ એક પેકેજના ખર્ચમાં જ લગભગ 126 ટકાનો વધારો થયો છે. વધતો ખર્ચ અને કામમાં સતત વિલંબ હવે સમગ્ર પ્રોજેક્ટના અમલીકરણ સામે સવાલો ઊભા કરી રહ્યા છે.

માહિતી અધિકાર અરજી કરનાર જિતેન્દ્ર ઘાડગેએ પ્રોજેક્ટમાં થઈ રહેલા વિલંબ અને વધતા ખર્ચ અંગે જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ કરી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, પનવેલ-ઈંદાપુર વિભાગની જવાબદારી નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા પાસે છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રના બાકીના ભાગમાં પ્રોજેક્ટના અમલીકરણની જવાબદારી રાજ્યના પીડબ્લ્યુડી પાસે છે. અલગ-અલગ સરકારી એજન્સીઓ વચ્ચે જવાબદારી વહેંચાયેલી હોવા છતાં તેની અસર કોંકણના લોકોને ભોગવવી પડી રહી હોવાનો સવાલ પણ તેમણે ઉઠાવ્યો છે.

મુંબઈ અને આસપાસ રહેતા લાખો કોંકણવાસીઓ માટે આ હાઈવે ખાસ કરીને ગણેશોત્સવ દરમિયાન મહત્વનો બની જાય છે. તહેવાર દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં લોકો પોતાના વતન તરફ જતા હોવાથી માર્ગ પર ટ્રાફિકનું દબાણ અનેક ગણું વધી જાય છે. સામાન્ય રીતે આશરે સાત કલાકમાં પૂર્ણ થઈ શકે તેવી મુસાફરી ઘણી વખત 12 કલાક કે તેથી વધુ સમય લેતી હોવાના દાવા કરવામાં આવે છે. અધૂરા રસ્તા, સાંકડા ડાયવર્ઝન, અધૂરા પુલ અને સિંગલ લેનના ભાગોને કારણે વાહનચાલકોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે. આ દરમિયાન અકસ્માતો અને જાનહાનિ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

મુંબઈ-ગોવા હાઈવેના વિલંબની સરખામણી મહારાષ્ટ્રના આશરે 701 કિલોમીટર લાંબા સમૃદ્ધિ મહામાર્ગ સાથે પણ કરવામાં આવી રહી છે, જે લગભગ સાત વર્ષમાં તૈયાર થયો હતો. બીજી તરફ, પહેલેથી અસ્તિત્વમાં રહેલા માર્ગને પહોળો કરવાની મુંબઈ-ગોવા હાઈવેની યોજના 17 વર્ષ બાદ પણ સંપૂર્ણ થઈ નથી. માહિતી અધિકાર હેઠળ સામે આવેલા આંકડાઓએ વધતા ખર્ચ અને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિલંબ પર ફરી સવાલો ઊભા કર્યા છે. હવે 11,577 કરોડ રૂપિયા ખર્ચાઈ ચૂક્યા હોવા છતાં રસ્તાનું કામ અધૂરું રહેતા આ પ્રોજેક્ટ ખરેખર વિકાસની અધૂરી સફર બની રહ્યો છે કે કેમ, તેવી ચર્ચા ગરમાઈ છે.