આઈલેન્ડ પ્રકરણ ૩૦

ઉત્સવ

પ્રવીણ પીઠડિયા

વર્ષોથી કદાચ સદીઓથી બંધ પડેલી અવવારું જગ્યામાં શંકરે પગ મૂક્યો. અંદર ઘોર અંધકાર છવાયેલો હતો. શંકરને તેનો અંદાજો હતો જ એટલે તે એક મશાલ પોતાની સાથે લેતો આવ્યો હતો. તેણે પાછળ ફરીને કમરાનું બારણું અંદરથી વાસ્યું અને સાવધાનીથી મશાલ પ્રગટાવી. થોડીવારમાં મશાલની પીળી રોશનીમાં આખો કમરો ઉજાગર થયો. શંકરની ધારણાં કરતાં કમરો ઘણો નાનો હતો. આશ્ર્ચર્યની વાત એ હતી કે કમરો સંપૂર્ણપણે ખાલી હતો. કમરાની ફર્શ પર ધૂળના જાડા થર જામેલા હતા. કમરાની અંદર ચાર દીવાલો સીવાય બીજું કંઈ જ નહોતું. જો કે એ સમજાય એવી વાત હતી કે જેણે પણ મંદિરનો ખજાનો સંતાડયો હશે તેણે એટલું તો ધ્યાન રાખ્યું જ હશે કે એ ખજાનો સાવ આસાનીથી કોઈના હાથમાં ન આવે. એટલે જ શંકરને ખાલી કમરો જોઈને વધુ આશ્ર્ચર્ય ઉદ્ભવ્યું નહીં. તેણે પોતાના મોં ઉપર ગમછો વિંટયો અને ખાંખાંખોળા શરૂ કર્યાં. થોડીવારમાં જ તે આખા કમરામાં ફરી વળ્યો. ત્યાં કંઈ જ નહોતું. કમરાની સપાટ દીવાલો, ફર્શ અને છત.. બધું જ ખાલીખમ હતું. જાણે એ કમરાને એમ જ, સાવ કારણ વગર બનાવીને છોડી દેવામાં આવ્યો ન હોય..! શંકરના કપાળે પરસેવો ઉભરાયો. તેણે કરેલી મહેનતથી આખા કમરામાં ઝીણી ધૂળની ડમરીઓ ઊડી હતી અને મશાલનો આછો પ્રકાશ ઓર ટૂંકો થયો હતો. હવે? તે મુંઝાયો. એક તો તેની પાસે સમય ઓછો હતો તેમાં ખજાનાની ભુલભુલામણીએ તેને ઓર ચકરાવામાં નાખ્યો હતો. આ મંદિર અને તેના ખજાના વિશે સદીઓથી ઘણી લોકવાયકાઓ પ્રચલિત હતી. તેમાં સાચું શું અને ખોટું શું એ નક્કી કરવું અઘરું હતું પરંતુ, તેના મનમાં એક અખંડ શ્રદ્ધા હતી કે રુદ્ર દેવનો ખજાનો ખરેખર અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને એટલે જ ખજાનાને સલામત સ્થળે ખસેડવો જરૂરી હતો. ક્યાંક કોઈક નિશાની મળી જાય એ આશાએ તેણે ફરીથી રૂમમાં નજર ફેરવી કે અચાનક તેના કાને ભયાવહ ધમાકાઓના અવાજ સંભળાયાં. એ ધમાકાઓ બહાર નગરની શેરીઓમાં થઈ રહ્યા હતા. તેને એ સમયે જ બહાર દોડી જવાનું મન થયું, પરંતુ મહા-મહેનતે તેણે પોતાની જાતને રોકી રાખી.
* * *
નગરમાં હાહાકાર મચી ગયો હતો. ચારેકોર ધૂળ અને ધુમાડાની ડમરીઓ ઉડતી હતી જેના લીધે વાતાવરણ ધૂંધળું બની ગયું હતું. ઠેકઠેકાણે આગ ફાટી નીકળી હતી. લોકો આતંકિત બનીને આમથી તેમ ભાગી રહ્યા હતા. ખાસ તો દક્ષિણ તરફનો આખો ઈલાકો સળગી ઊઠ્યો હતો. હુમલો એટલો ભયાનક હતો કે વિરસેને મોકલેલી સેના પણ ઘડીભર માટે ડઘાઈને ઊભી રહી ગઈ હતી. ઉડતા દૈત્યની જેમ આવીને ધરતી ઉપર ખાબકતા તોપના જંગી ગોળાઓનો સામનો કેમ કરવો એ તેમને સમજાય એ પહેલા તો અડધી ટુકડી સાફ થઈ ગઈ હતી. એ જોઈને બાકી વધેલા સૈનિકોએ પણ ભયભીત બનીને સામાન્ય નાગરિકોની જેમ ભાગવાનું શરૂ કર્યું હતું. દુશ્મન સામે ઊભો હોય તો એની સાથે આરપારની લડાઈ થઈ શકે, પરંતુ સામે કોઈ દેખાતું ન હોય તો તમે કોની સાથે લડો? એવું જ અત્યારે બની રહ્યું હતું. વિજયગઢના દુશ્મનો ઘણે દૂરથી પ્રહાર કરી રહ્યાં હતા. ઉડતાં સળગતાં રાક્ષસી કદનાં ગોળાઓનો સામનો કરવો એના કરતાં જાન બચાવીને ભાગવું બહેતર વિકલ્પ હતો એ લગભગ બધાને સમજાઈ ચૂક્યું હતું. વાત એટલી જ નહોતી, મૂળ સમસ્યા એ હતી કે વિજયગઢવાસીઓએ ક્યારેય યુદ્ધ જોયું જ નહોતું એટલે યુદ્ધ વખતે ઊભી થતી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કેમ કરવો એ તેમને સમજ જ નહોતી. અને જે પ્રજાના લોહીમાં દુશ્મનોનો સામનો કરવાની ખુમારી ન હોય એ પ્રજા હંમેશાં નેસ્તા-નાબૂદ થવા જ જન્મતી હોય છે. વિજયગઢની શાંતિ પ્રિય જનતા આજે તેનું ફળ ભોગવી રહી હતી. ડફેરોના એક જ આક્રમણે સમસ્ત વિજયગઢનું ધનોત-પનોત કાઢી નાખ્યું હતું.
ડફેરોનો સરદાર જાલમસંગ એટલેથી અટક્યો નહોતો. તેણે તેની સેનાને છુટ્ટો દોર આપી દીધો હતો. સરદાર તરફથી હુકમ મળતાં જ ડફેરોનાં જંગલી ટોળાઓએ ભયાનક ચિચિયારીઓથી આખું ગગન ગજવી મૂક્યું હતું અને હાથમાં જે હથિયાર આવે એ લઈને તેમણે વિજયગઢ ઉપર ચઢાઈ કરવા રીતસરની દોટ મૂકી હતી. તેમણે વિજયગઢ ફરતે બનેલા ઊંચા દુર્ગને તોપ ગોળાઓના હલ્લાથી પહેલા જ ધડાકે ધ્વસ્ત કરી નાખ્યો હતા. હવે ફક્ત એ દુર્ગ ફરતે બનેલી ગહેરા પાણીની ખાઈ જ વટાવાની હતી. એનો ઉપાય પણ તેમની પાસે હતો. તેઓ લાંબાં બાંબુઓની બનેલી નિસરણીઓ સાથે લાવ્યા હતા જેને ખાઈ ઉપર આડી ગોઠવવાની શરૂઆત કરી અને એ નિસરણીઓના સહારે તેઓ ખાઈ પાર કરીને નગરમાં ઘૂસી આવ્યા હતા. અને પછી શરૂ થયો એક ભયાનક કત્લેઆમનો દૌર.
રાક્ષસી દેખાવના, મેલા-ઘેલા, ગંદા, ગંધાતાં, શરીર ઉપર ફાટેલા જર્જરીત કાપડના ટુકડાઓ વિંટાળેલા, પીળા દાંતવાળા, અત્યંત બીભત્સ્ય દેખાવવાળા હજજારો ડફેરો કોઈ કિડિયારાનાં કટકની માફક નગરની ગલીએ ગલીઓમાં હાહાકાર મચાવતાં ઘૂમી વળ્યાં હતા અને જે હાથ લાગે તેને અત્યંત બેરહમીથી ઊભે-ઊભા ચીરી નાખવા લાગ્યા. એ ભયાનક અમાનૂસી ક્રૃત્ય હતું. નગરની શેરીઓમાં લોહીની નદીઓ વહેવા લાગી હતી. પુરુષો, સ્ત્રીઓ, બાળકો, ઘરડાઓ જ્યાં જુઓ ત્યાં લાશોના ઢેર જામવા લાગ્યા હતા. ઘર, મકાન, મહેલ, ઝૂંપડી એક-એક ચીજ સળગી ઊઠી હતી. વાતાવરણમાં માનવદેહ બળવાની અત્યંત બીભત્સ્ય વાસ ઊઠતી હતી જે સમસ્ત માહોલને ઓર બોઝિલ અને ઓર ડરામણું બનાવી રહી હતી. કોઈ જ ધણી-ધોરી વગરનું એક નગર આજે તૂટ્યું હતું અને ચોતરફ તબાહીનાં દ્રશ્યો નજરે ચડતાં હતાં. ડફેર ટોળકીએ વિજયગઢને રીતસરનું ઘમરોળી નાંખ્યું હતું અને પછી લૂંટફાટ શરૂ કરી હતી. નગરની દક્ષિણ દિશામાં ભયાનક આતંકનો ઓછાયો છવાઈ ચૂક્યો હતો અને ધીર-ધીરે એ સમસ્ત નગરમાં ફેલાવા લાગ્યો હતો.
એ સમયે હજુ સવાર પડવાને ઘણી વાર હતી.
* * *
વીરસેને સૈનિકોની એક નાનકડી ટુકડીને નગરની દક્ષિણે મોકલી હતી, પરંતુ તેના ગુપ્તચરોએ સંદેશો મોકલ્યો હતો એ ટુકડીનો ડફેરોએ સોથ વાળી નાખ્યો છે. એટલું જ નહીં દક્ષિણનો આખો વિસ્તાર ઘૂ-ઘૂ કરતો સળગી રહ્યો છે, લોકોની કત્લેઆમ થઈ રહી છે. તેમના ઘર, દુકાન, મિલકતો સળગાવી નાખવામાં આવ્યાં છે. એટલું જ નહીં, ડફેરો ઓરતો તેમ જ છોકરીઓને ઉઠાવીને તેમની ઉપર અત્યાચાર ગુજારી રહ્યા છે. વીરસેન એ સમાચાર સાંભળીને ધ્રૂજી ઊઠ્યો. તેનું લોહી ઉકળી ઊઠ્યું અને એ સમયે જ તેણે થોડાક સૈનિકો સાથે દક્ષિણ તરફની રુખ કરી હતી.
* * *
સાર્જન્ટ પિટર એન્ડરસનની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેને રાજ્યના કારાગાર તરફ લઈ જવામાં આવ્યો હતો. તેઓ હજુ રસ્તામાં જ હતા કે ભયાનક ધમાકાઓથી સમસ્ત વિજયગઢ ધ્રૂજી ઊઠ્યું હતું. એ ધમાકાઓ સાંભળીને પિટર એન્ડરસનના ચહેરા ઉપર કાતિલ મુસ્કાન ઊભરાઈ આવી. કોઈ શિકારને જોઈને નિશાચર પ્રાણીની આંખોમાં જેવી ચમક ઊભરે એવી જ ચમક તેની આંખોમાં છવાઈ હતી. એ ચમક ફક્ત વિજયગઢ જ નહીં ડફેરોની ટોળકી પણ તેમની ચાલમાં આબાદ ફસાઈ ચૂકી હતી તેની હતી. હવે તેણે યોગ્ય સમયનો ઈંતજાર કરવાનો હતો. એક ઊંડો સંતોષનો શ્ર્વાસ છાતીમાં ભરી તેણે આગળ ડગ માંડ્યા હતા.
* * *
શંકરના સીનામાં ધડકતું દિલ ઉછળીને તેના ગળે આવી ગયું. મશાલની આછી પીળી રોશનીમાં ફાટી આંખે તે સામેનું દ્રશ્ય જોઈ રહ્યો. એ અવિશ્ર્વસનીય હતું અવિશ્ર્વસનીય અને હૈરતઅંગેજ કરનારું દ્રશ્ય. પોતાની સગ્ગી આંખે તેણે એ જોયું ન હોત તો ક્યારેય વિશ્ર્વાસ ન કરી શકત કે સામે જે દેખાય છે એ સત્ય છે કે કોઈ છળ! નાના તહેખાના જેવા રૂમની અંદર ધૂળ આચ્છાદિત સેંકડો શિવલિંગ પડ્યાં હતાં. સેંકડો એટલે, કદાચ તેને ગણતાં જ બે-ત્રણ દિવસ થાય. કોણે બનાવ્યાં હશે આટલાં બધાં શિવલિંગ? અને તેને અહીં કોણ મૂકી ગયું હશે? એથી પણ મહત્ત્વનો પ્રશ્ર્ન એ હતો કે આ શિવલિંગોને અહીં, આ ભોયરામાં આટલી રહસ્યમય રીતે સંતાડીને કેમ રાખવામાં આવ્યાં હશે? હજ્જારો સવાલો શંકરનાં જહેનમાં ઉદ્ભવી રહ્યાં હતા જેનો કોઈ જવાબ તેની પાસે નહોતો.
હજુ હમણાં જ માત્ર થોડો સમય પહેલાં તે ભયંકર રીતે મુંઝાઈને ઊભો રહી ગયો હતો. તે જે કમરામાં પ્રવેશ્યો હતો એ આખો કમરો આખો ખાલીખમ હતો અને ત્યાંથી આગળ વધવાનો કોઈ રસ્તો તેને જડતો નહોતો. ઘડીક તો એમ જ લાગ્યું કે લોકો ખજાના વિશે જે અફવાઓ ફેલાવે છે એ અફવાઓ સદંતર ખોટી છે. રુદ્ર દેવનાં મંદિરનાં ભોંયરામાં કોઈ ખજાનો છે જ નહીં. એક લોકવાયકાને સાચી માનીને તે અહીં સુધી ખેંચાઈ આવ્યો હતો એ ક્યાંય તેની ભૂલ ન સાબિત થાય! તેણે ફરી વખત ખાંખાંખોળા આરંભ્યાં હતા અને અચાનક એક જગ્યાએ આવીને તે અટક્યો હતો. રૂમનાં એ ખૂણામાં બીજી જગ્યાઓ કરતા થોડી વધું ઠંડક તેને અનુભવાઈ. તે ઠઠકીને ઊભો રહી ગયો હતો. તેણે એ ખૂણાની દીવાલ ઉપર હાથ ફેરવ્યો. ખરેખર તો એ દીવાલ જ જરૂર કરતાં વધુ ઠંડી જણાતી હતી. તે આશ્ર્ચર્ય ચકિત બની ગયો હતો અને અચાનક તેને કંઈક સમજાયું હતું. જરૂર આ દીવાલ પાછળ એવું કંઈક હશે જેને લીધે અહીં ઠંડક પ્રસરી હશે. તેણે મશાલનો પ્રકાશ દીવાલની નજીક પડે એમ રાખ્યો અને ઝીણવટથી દીવાલને તપાસવાનું શરૂ કર્યું જ હતું કે એકાએક તેની આંખો ચમકી ઊઠી અને હોઠ ગોળાકારમાં વંકાયા! એ દીવાલમાં એક ઊભી, પાતળી, વાળ કરતાં પણ ઝીણી ફાડ હતી.
શંકર જમાનાનો ખાધેલ વ્યક્તિ હતો એટલે એ શું હોઈ શકે એ સમજતા વાર ન લાગી. તે તુરંત હરકતમાં આવ્યો અને વાંકા વળીને તેણે મશાલને દીવાલના ટેકે ગોઠવી. પછી બન્ને હાથોને દિવાલ ઉપર બરાબરના ટેકવીને પોતાનામાં હતું એટલું જોર એકઠું કરીને દીવાલને ધક્કો માર્યો. ક્યાંક કશેક ઝીણો પથ્થરો ખસવાનો અવાજ આવ્યો અને જોત-જોતામાં એ દીવાલ પાછળની તરફ ખસી હતી. તેની ધારણા સાચી પડી હતી. તેના ચહેરા ઉપર હાસ્ય છવાયું હતું. એક કમરાની અંદરથી બીજા કમરામાં જવાનો છૂપો દરવાજો બનાવવો એ બહુ જૂની કળા હતી.
તેણે ઓર વધું જોર લગાવીને દીવાલો વચ્ચેથી એક માણસ પસાર થઈ શકે એટલી જગ્યા બનાવી હતી અને પછી પોતાનું શરીર સંકોરીને તે અંદર પ્રવેશ્યો હતો. એ સાથે જ તે આભો બનીને ત્યાં જ દીવાલ પાસે ખોડાઈ ગયો હતો. મશાલની આછી, ફફડતી રોશનીમાં તેની આંખો જે જોઈ રહી હતી એ અત્યંત વિસ્મયકારક દ્રશ્ય હતું. તે આગળ હતા એવા જ એક નાનાં રૂમમાં પ્રવેશ્યો હતો પરંતુ આ રૂમ નાનાં-નાનાં હજજારો શિવલિંગોથી ખચોખચ ભરેલો હતો. એ શિવલિંગોને એકની ઉપર એક એમ નાનકડા જથ્થામાં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવવામાં આવ્યા હતા અને જથ્થા ઉપર ઝીણી માટીનો જાડો થર જામેલો હતો. એ શિવ લિંગો જ છે એ તો તેના આકાર ઉપરથી જ સ્પષ્ટ જણાઈ આવતું હતું, પરંતુ પ્રશ્ર્ન એ હતો કે આટલાં બધાં શિવલિંગો કોણે અને શું કામ બનાવ્યાં હશે? અને કેમ તેને આટલી રહસ્યમય જગ્યાએ સંતાડી રાખવામાં આવ્યાં છે? તે આગળ વધ્યો અને ફર્શ ઉપર પથરાયેલા શિવલિંગોના થરની નજીક પહોંચ્યો. વાંકા વળીને તેણે મશાલની રોશની નજીક પડેલા શિવલિંગનાં નાનનકડા થપ્પા ઉપર નાંખી. ફૂંક મારીને તે શિવલિંગ ઉપર જામેલી ધૂળ ઉડાડવા જતો હતો કે એકાએક તે રોકાયો. એનાથી તો તે પોતે જ આખો ભરાઈ રહેવાની બીક હતી. તે અધૂકડો બેઠો અને હાથેથી એક શિવલિંગ ઉપરની ધૂળ સાફ કરી. એ સાથે જ તેનું હૃદય એક ધબકારો ચૂકી ગયું. નહીં એ પથ્થર કે સ્ફટિકનું બનેલું શિવલિંગ નહોતું. એ એ પીળી ધાતુનું બનેલું હતું. મતલબ કે શંકરનું માથું ભમવા લાગ્યું. તે ત્યાંજ ધૂળ આચ્છાદિત ફર્શ ઉપર બેસી પડ્યો. (ક્રમશ:)

1 thought on “આઈલેન્ડ પ્રકરણ ૩૦

પ્રતિશાદ આપો

તમારું ઇમેઇલ સરનામું પ્રકાશિત કરવામાં આવશે નહીં.