Homeપુરુષયે માયોસિટિસ: આખિર કિસ બલા કા નામ હૈ?

યે માયોસિટિસ: આખિર કિસ બલા કા નામ હૈ?

આ દુર્લભ બીમારીનાં લક્ષણો ખૂબ જ સામાન્ય હોય છે, પણ જો તેના પર ધ્યાન ના આપવામાં આવે તો ગંભીર સમસ્યા સર્જી શકે છે

કવર સ્ટોરી – દર્શના વિસરીયા

હાલમાં જ સાઉથની સુપર સ્ટાર સામંથાએ સોશિયલ મીડિયા પર તેને થયેલી દુર્લભ બીમારી માયોસાઇટિસ વિશેની જાણકારી પોસ્ટ કરી અને લોકોમાં આ નવી બીમારી વિશે ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ કે આખરે આ નવી અને દુર્લભ ગણાતી એવી બીમારી છે શું, તેનાં લક્ષણો શું છે? તેમાં એક્ઝેક્ટલી દર્દીને કયા પ્રકારનું દર્દ અનુભવાય છે વગેરે વગેરે… અને આજે આપણે આ જ બધા સવાલોના જવાબ મેળવવાનો પ્રયાસ કરીશું, તો ચાલો વધારે સમય વેડફ્યા વિના જાણીએ કે આખરે માયોસાઇટિસ કઈ બલાનું નામ છે અને તેનાં લક્ષણો શું છે, તેની સારવાર શું છે-
માયોસાઇટિસ એ પ્રકારની ખૂબ જ દુર્લભ બીમારી છે અને આ બીમારીમાં માંસપેશીઓમાં સોજો આવી જાય છે. એટલું જ નહીં થાક લાગવાને કારણે માંસપેશીઓમાં વધુ દુ:ખાવો થાય છે. માયોસાઇટિસના વિવિધ પ્રકાર છે અને તેનું નિદાન કરવું પણ એટલું જ અઘરું છે. ઘણા કેસમાં તો એવું પણ બને છે કે બીમારીનાં લક્ષણો દેખાતા જ નથી કે પછી લક્ષણો દેખાવામાં ખાસ્સો સમય લાગી જાય છે. માંસપેશીઓમાં દર્દ, ખોરાક આરોગવામાં મુશ્કેલી, શ્ર્વાસ લેવામાં તકલીફ વગેરે આ રોગનાં કેટલાંક લક્ષણો છે. વધુ થાકને લીધે ક્યારેક ચાલતી વખતે વ્યક્તિ પડી પણ જાય છે, ચાલવાથી થાકનો અનુભવ થાય છે. ઊભા થવામાં પણ દુખાવો થઈ શકે છે. વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત ન હોય તો આ રોગ થઈ શકે છે. આ વાઇરસ સ્વસ્થ કોશિકાઓ પર હુમલો કરે છે.
હેલ્થ સંબંધિત એક વેબસાઇટ પર આપેલી માહિતી અનુસાર, સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકામાં ૫૦થી ૭૫ હજાર લોકો માયોસાઇટિસથી પીડિત છે. દર વર્ષે માયોસાઇટિસના ૧,૬૦૦-૩,૨૦૦ નવા કેસનું નિદાન થાય છે. આ બીમારી બાળકોને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે. પુરુષોની તુલનામાં મહિલાઓને આ રોગ વધુ થાય છે. આવો જોઈએ કયા છે માયોસાઇટિસના પાંચ પ્રકાર-
ટોક્સિક માયોસાઈટિસ
આ રોગ કેટલીક ચોક્કસ પ્રકારની દવાઓને કારણે થાય છે, જેમાં ગેરકાયદેસર રીતે વેચાતી દવાઓનો સમાવેશ થાય છે. કોલેસ્ટ્રોલ ઓછું કરનારી દવાઓ ટોક્સિક માયોસાઇટિસ થવાનું મુખ્ય કારણ છે. સ્વાભાવિક રીતે જ આ માયોસાઇટિસનો અતિદુર્લભ પ્રકાર છે. તેનાં લક્ષણો માયોસિટિસનાં અન્ય પ્રકારો જેવાં જ છે.
જાણો આ દુર્લભ બીમારી થવાનાં કારણો
નિષ્ણાતોમાં માયોસાઇટિસના ચોક્કસ કારણ અંગે મતમતાંતર જોવા મળે છે, પણ આઘાત કે સંક્રમણ આ બીમારીનું કારણ બની શકે છે, એવી શક્યતા નિષ્ણાતો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. એટલું જ નહીં તેમનું એવું પણ માનવું છે કે રોગપ્રતિકારકશક્તિ મજબૂત ન હોય ત્યારે આ રોગનો ભોગ બનવાની શક્યતા વધી જાય છે. આ વાઇરસ સ્વસ્થ કોશિકાઓ પર હુમલો કરે છે. રૂમેટાઇડ આર્થરાઇટિસ, કોલ્ડ-ફ્લૂ વાઇરસ, એચઆઈવી, દવાઓની સાઇડ ઇફેક્ટ પણ આ બીમારીનું કારણ બની શકે છે.

ડર્માટોમાયોસાઇટિસ
આ ડર્માટોમાયોસિટિસથી પીડિત વ્યક્તિને માંસપેશીઓમાં દર્દ અનુભવાય છે અને ત્વચા પર ઝીણા ઝીણા દાણા નીકળી આવે છે, જેને સરળતાથી ઓળખી શકાય છે, જેનો રંગ લાલ-ભૂરો હોય છે. ડર્માટોમાયોસાઇટિસનાં લક્ષણોમાં શુષ્ક ત્વચા, ઊઠવામાં મુશ્કેલી, ગરદન-પીઠ-ખભાની માંસપેશીઓમાં નબળાઈ, થાક, સાંધામાં સોજો, ગળેથી ખોરાક ઉતારવામાં મુશ્કેલી, વજન ઘટવું અને અનિયમિત હૃદયના ધબકારા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
ઇન્ક્લુઝન બોડી માયોસાઈટિસ
મહિલાઓની સરખામણીએ આ સમસ્યા પુરુષોમાં વધુ જોવા મળે છે અને તેમાં પણ ખાસ કરીને ૫૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોને આ બીમારી થાય છે. તેની શરૂઆત કાંડા, આંગળીઓ અને સાથળની માંસપેશીઓમાં નબળાઈથી થાય છે. આ મોટા ભાગે શરીરના એક ભાગને અસર કરે છે. માયોસાઇટિસના આ પ્રકારને વારસાગત પણ માનવામાં આવે છે. લક્ષણની વાત કરીએ તો ચાલવામાં મુશ્કેલી, અસંતુલન, ઊભા થવામાં મુશ્કેલી અને માંસપેશીઓમાં દુખાવો જેવાં લક્ષણો આ બીમારીમાં જોવા મળે છે.

જુવેનાઇલ માયોસાઈટિસ
નામ પરથી ખ્યાલ આવી જાય કે આ રોગ ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરનાં લોકોમાં વધુ જોવા મળે છે. છોકરા કરતાં છોકરીમાં આ બીમારી થવાની શક્યતા બમણી હોય છે. માંસપેશીઓમાં નબળાઈ અને ત્વચા પર ફોલ્લીઓ તેનાં મુખ્ય લક્ષણ છે. આ સિવાય થાક, આંખ ફરતે કુંડાળાં, સ્વભાવમાં ફેરફાર, પેટમાં દુખાવો, સીડી ચડવામાં મુશ્કેલી અને હરવા-ફરવામાં મુશ્કેલી જેવાં લક્ષણો સામેલ છે.
પોલિમાયોસાઈટિસ
આ પ્રકારના માયોસાઇટિસથી પીડિત લોકો નાનાં-નાનાં કામ કરવામાં થાકનો અનુભવ કરે છે. તેમને સતત માંસપેશીઓમાં દુખાવો અનુભવાય છે. આ વ્યક્તિઓને રોગપ્રતિકારકશક્તિ ઓછી હોવાને કારણે અન્ય રોગ પણ થઈ શકે છે. તેમજ માંસપેશીઓમાં દર્દની સાથે સાથે જૂની સૂકી ખાંસી, શ્ર્વાસ લેવામાં તકલીફ, તાવ, વજન ઘટવું વગેરે લક્ષણો પણ હોય છે.

કઈ રીતે શક્ય છે
રોગનું નિદાન?
જોકે આ એક અતિદુર્લભ બીમારી છે, માટે તેનું નિદાન કરવું મુશ્કેલ છે. ઈજાગ્રસ્ત માંસપેશીઓના લોહીનું પરીક્ષણ, શરીરમાં સોજાની માત્રાનું પરીક્ષણ અને શરીરમાં એન્ટીબોડીની માત્રાનું પરીક્ષણ કરીને માયોસિટિસનું નિદાન થઈ શકે છે. તેના માટે ઇલેક્ટ્રોમોગ્રાફી, મસલ બાયોપ્સી, જેનેટિક ટેસ્ટિંગ વગેરે જેવા ટેસ્ટ ઉપલબ્ધ છે.
આખિર હલ ક્યા હૈ ઈસ મર્ઝ કા…
આરોગ્ય સંબંધિત માહિતી પૂરી પાડતી એક વેબસાઇટ પર આપવામાં આવેલી જાણકારી અનુસાર, તેનો ઉપચાર પ્રત્યેક વ્યક્તિનાં લક્ષણોને આધારે અલગઅલગ થાય છે. પ્રારંભિક તબક્કામાં રોગને કાબૂમાં લેવા સામાન્ય રીતે સ્ટેરોઇડનો ડોઝ ગોળીઓ કે ઇન્જેક્શનના માધ્યમથી આપવામાં આવે છે. તો બહુ ઓછા કેસમાં રોગપ્રતિકારકશક્તિને તમારા સ્નાયુઓ પર હુમલો કરતી રોકવા માટે તમને ઇમ્યુનોગ્લોબ્યુલિન ઉપચારની જરૂર પડી શકે છે.
જોકે સ્ટેરોઇડના ભારે ડોઝની શરીર પર આડઅસર પણ પડી શકે છે. માટે કેટલીક સપ્લિમેન્ટ્સ પણ આપવામાં આવે છે. વ્યાયામ, સ્ટ્રેચિંગ, યોગ પણ માંસપેશીઓને મજબૂત કરીને તેને વધુ સક્રિય બનાવી શકે છે. ઉ

RELATED ARTICLES

Most Popular