દાવકીનું ક્રિસ્ટલ ક્લિયર વોટર મેઘાલયની સુંદરતામાં વધારો કરે છે

ઉત્સવ

ટ્રાવેલ સ્ટોરી -કૌશિક ઘેલાણી

એ જો તો ઓલું વાદળું ઘોડા જેવું લાગે છે.. અરે ના ઇ તો ભાલુ જેવું લાગે છે.. આમ જો અધ્ધર.. વાદળાં કેવાં દોડી જાય છે. ધોળાં ધોળાં રૂના ઢગલાં જેવાં આ વાદળો ક્યાં જતાં હશે. ક્યાંથી આવતાં હશે-આવા બધા સવાલો દરેકને નાનપણમાં થયા જ હશે. આજે પણ આપણી આસપાસ બાળકોમાં આવી કુતૂહલતા જોઈ શકીએ છીએ. મનમાં એવો સવાલ થતો ક્યાં હશે આ વાદળોના ઘર? એ આમ સતત ઉડતાં જ રહેતાં હશે? શું સાંજે એમના ઘરે નહીં જતાં હોય? દરેકના શૈશવમાં બાળસહજ મનમાં ઉઠેલા એ સવાલોના જવાબો આજે આપણે શોધીએ. ચાલો જઈએ વાદળોના દેશમાં. હા સાચું જ સાંભળ્યું, આજે આપણે વાદળોના ઘરે મહેમાનગતિ માણવાની છે. કુદરતે ભારતને છુટા હાથે અપાર વિવિધતા બક્ષી છે. ઉત્તરમાં પર્વતરાજ હિમાલય એની અનન્ય છટામાં બિરાજમાન છે તો દક્ષિણે હિન્દ મહાસાગરના નાદ ગુંજે છે, પશ્ર્ચિમમાં જયાં વેરાન રણની રેતીની લહેરખીઓ ઉડે છે તો પૂર્વમાં ગાઢ જંગલોને વરસાદની રેલમછેલ છે. આજે આપણે એ જ ગાઢ લીલા જંગલો અને વાદળો સાથે મુસાફરી કરવાની છે.
ઉત્તર પૂર્વની સેવન સિસ્ટર્સમાંથી આજે આપણે મેઘાલયનાં વાદળો પર અલાદ્દીનનો કાલીન તેને ઘુમાવે એમ અહીંના વાદળોની સવારી કરવાની છે. મેઘાલય શબ્દનો અર્થ જ વાદળોનું નિવાસસ્થાન એવો થાય. આ રાજ્ય તેના નામ જેમ જ નિરાલું છે. બ્રિટિશ કાલીન સમયગાળા દરમિયાન તે બ્રિટિશ હૂકુમત હેઠળ હતું તે સમયે બ્રિટિશરો તેને જભજ્ઞહિંફક્ષમ જ્ઞર યફતિં કહેતાં. એ તો તેમનો નજરીયો હતો આપણા માટે તો એ મેઘાલય જ છે. દુનિયાનો સૌથી વધુ વરસાદ અહીં જ ચેરાપૂંજીના મોસિનરમમાં જ નોંધાય છે એ હકીકત તો દરેકથી જાણીતી છે. એથી વિશેષ આપણે તો મેઘાલયની સુંદરતા ત્યાંના લોકોની સંસ્કૃતિ, તેમના રીતરિવાજો થી પરિચિત થવાનું છે જે ખરેખર ખૂબ જ નિરાળા છે. અહીં ભટકતા ભટકતા શુ ખબર ક્યાંય હવામાં કાલીદાસના મેઘદૂત સાથે મુલાકત થઈ જાય. મેઘાલયમાં મુખ્ય ત્રણ હિલ્સ આવેલી છે . જે ગારો, ખાસી અને જેન્તીયા છે. જેના નામ તેના પર વસવાટ કરતી ટ્રાઈબ્સના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યા છે. ભૌગોલિક દૃષ્ટિએ જોઈએ તો મેઘાલયની હિલ્સ એ હિમાલયનો ભાગ નથી પણ છોટા નાગપુરના ઉચ્ચપ્રદેશનો ભાગ છે.
મેઘાલયના ગાઢ જંગલો અને વાદળોમાં ખોવાય જતા પહેલા તેના મુખ્ય મથક શિલોંગની લટાર લગાવીએ. શિલોંગ એ ખૂબ જ મોર્ડન અને વેસ્ટર્ન કલચરથી પ્રભાવિત જોવા મળે. અહીં ખૂબ જ યુનિક કેફે આવેલા છે. જ્યાં બેસી આરામથી સુંદર વ્યૂ જોતા જોતા કોફીની લુફત માણી શકાય. અહીં લોકોમાં નોનવેજ વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છતાં પણ સારા એવા પ્રમાણમાં સ્વાદિષ્ટ વેજ ફૂડ મળી રહે. ખાસ કરીને પુલીસ બજાર માર્કેટમાં ગરમાગરમ મોમોઝ ખાવાનું જ ભૂલવું ના જોઈએ. શિલોંગમાં સૌથી ઊંચા ભાગ કે જેને શિલોંગ પોઇન્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે ત્યાંથી પૂરા શહેરનો વ્યૂ જોઈ શકાય. અહીં ઇન્ડિયન નેવીનું રડાર સ્ટેશન પણ છે. મેઘાલયમાં એશિયાની સૌથી સ્વચ્છ નદી ડાવકી નદી જેન્તીયા અને ખાસી હિલ્સ વચ્ચે વહીને બાંગ્લાદેશમાં દાખલ થાય છે. જે ઉમનગોટ રીવર તરીકે પણ ઓળખાય છે. આજ કાલ સોશિયલ મીડિયા પર આ નદી ખૂબ જ લોકપ્રિય બની છે. અહીનું ક્રિષ્ટલ ક્લિયર વોટર તેની સુંદરતામાં વધારો કરે છે. એકદમ ચોખ્ખું અને વાદળી રંગનું પાણી જેમાં તળિયા સુધી જોઇ શકાય એટલી પારદર્શકતા. અહીં બ્રિટિશ સમય દરમિયાન બાંધવામાં આવેલ સશપેંશન બ્રિજ આવેલો છે. સ્થાનિકો દ્વારા અહીં બોટ રાઈડિંગ કરાવવામાં આવે છે. નદીમાં તરતી બોટનો પડછાયો પણ પાણીમાં જોઈ શકાય તેવી નિર્મળતા. અહીં નદીમાં સ્થાનિકો દ્વારા ફિશીંગની પ્રવૃત્તિ થાય છે. મોટા ભાગે ટુરિસ્ટ અને માછીમારી જેવા કામોમાં જ તેમનો સમય પસાર થાય છે. મહિલાઓ અને પુરુષો માથાં પર વાંસમાંથી બનાવેલી ટોપી જેવી મોટી બાસ્કેટ ઓઢેલા જોવા મળશે. તેમનું જીવન ખૂબ જ સાદું પણ એટલો જ આનંદ અને સંતોષ તેમના ચહેરા પર જોઈ શકાય.
અહીંના ખાસી કલ્ચરમાં એક ખૂબ જ અનોખી અને નિરાળી વાત જોવા મળે છે. ખાસી ટ્રાઈબ્સમાં મહિલાઓની સ્થિતિ ખૂબ જ સશક્ત જોવા મળે છે. અહીંની મહિલાઓ ઘરના આર્થિક નિર્ણયો લે છે, ઘરમાં નાની દીકરીના નામે બધી મિલકત કરવામાં આવે છે. અહીં લગ્નબાદ છોકરી સાસરે નથી જતી પણ છોકરો પોતાની સાસરીમાં આવી ને રહે છે. તેમજ સૌથી સુંદર વાત કે અહીં બાળકના નામ પાછળ તેની માતાનું નામ લાગે છે. ખાસી ટ્રાઇબના ઘરો પણ યુનિક છે. ખૂબ જ વરસાદને કારણે તેઓ પોતાના ઘરો વાસના સહારે ઊંચાઈ પર બાંધે છે. મેઘાલયના ગામડાઓ ખૂબ સ્વચ્છ અને સાદગી વાળા જોવા મળશે. અહીંનું એક ગામ એવું છે જેને વિસલિંગ વિલેજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે અહીં દરેકના નામ મ્યુઝીક ટ્યુન જેવા છે લોકો એક બીજાના નામ ગાઈને બોલાવે છે. આવી યુનિક બાબતો મેઘાલયને વધુ ખાસ બનાવે છે. લોકો ખૂબ જ મહેનતુ અને કુદરત સાથે જોડાયેલા છે. વાંસમાંથી વિવિધ બાસ્કેટ બનાવવામાં તેમની ખૂબ જ આવડત છે. અહીંના બાળકો ફૂટબોલના બહુ જ શોખીન છે. આસપાસ ગ્રાઉન્ડમાં ક્યાંકને ક્યાંય ફૂટબોલની રમત ચાલતી જોવા મળે જ.
મેઘાલયમાં એટલા વોટરફોલ છે કે તેને લેન્ડ ઓફ વોટર ફોલ લોકો કહેવા લાગ્યા છે. મન મૂકીને વરસતા વાદળો અને વહેતી નદીઓ જ્યારે પહાડીઓ પરથી પસાર થાય છે ત્યારે માનવજાતને ઘણું શીખવી જાય છે. નદી પહાડોને ચીરીને આગળ નીકળશે કાં તો ધોધ બની વહી જશે, ગમે તે મુશ્કેલીઓ આવે તે પોતાનું વહેવાનું છોડતી નથી. શિલોંગથી ખૂબ જ નજીક એલીફન્ટ વોટર ફોલ આવેલો છે, જે નામ અંગ્રેજોએ આપેલું છે. અહીં ખૂબ જ સુંદર દૃશ્ય સર્જાય છે. મેઘાલયમાં વિશ્ર્વમાં સૌથી વધુ વરસાદ નોંધાયો હોય તેવું સ્થળ એટલે મૌસીનરમ. ખાસી હિલમાં આવેલું આ રમણીય ગામનો વરસાદ જીવનમાં એકવાર જરૂરથી માણવો જોઈએ. અહીંના લોકોનું ચોમાસા દરમિયાન જીવન ખૂબ જ અગવડતા ભર્યું હોય છે ખાસ કરી મેં, જૂન, જુલાઈ મહિના માટે અહીંના લોકો અગાઉથી જ તૈયારીઓ કરી દે છે. ખોરાક વગેરેનો સંગ્રહ કરી દે છે અને મકાન ખાસ પ્રકારના બામ્બુ અને ઘાસથી સાઉન્ડ પ્રુફ બનાવે છે. ચોમાસું જ્યારે ચરમસીમાએ હોય ત્યારે આ ખૂબ જ સુંદર દેખાતી જગ્યા પણ અહીંના લોકો માટે ખૂબ જ અગવડો ઊભી કરે છે પણ અહીંના લોકો કુદરત સાથે કદમ મેળવીને જીવતા શીખી જાય છે. મેઘાલય વિશે આવી જ બીજી રસપ્રદ વાતો અને વિશેષતાઓ આવતાં અંકે જોઈશું. કેટલાક યુનિક વોટરફોલ, લિવિંગ રૂટ બ્રીજ અને રહસ્યમયી ગુફાઓ માટે આવતા અંકમાં જોઈશું.

પ્રતિશાદ આપો

તમારું ઇમેઇલ સરનામું પ્રકાશિત કરવામાં આવશે નહીં.